پاسخ به شبهات در مورد مولی در حدیث”من کنت مولاه فعلیّ مولاه”

%name پاسخ به شبهات در مورد مولی در حدیث”من کنت مولاه فعلیّ مولاه”

شفقنا-خطبه غدیر، خطبه‌ای‌ که پیامبر اسلام(ص) در واقعه غدیر ایراد کرد و همچنين در آن هم علی(ع) را جانشین خود معرفی نمود. این خطبه در ۱۸ ذی‌الحجه سال شمسي ۱۰ قمری، هنگام بازگشت از حجه الوداع در غدیر خم، بعد از نزول آیه تبلیغ ایراد شد. بسیاری از عالمان شیعه و همچنين سنی این خطبه را نقل نموده اند.

 

حدیث غدیر بخشی از این خطبه است که در آن هم، پیامبر فرموده است:«هرکس من مولای (سرپرست) اویم، علی (ع) مولای (سرپرست) اوست».
در مورد تفسیر کلمه مولی شبهاتی وارد شده است که در ادامه شبهات را بررسی و همچنين پاسخ به شبهات  از کتاب مفهوم غدیر بیان میشود:

«مولی» به معنای اولویّت نیست!!

محمود زعبی در اشکال بر شرف الدین می گوید: «مولی به معنای اولویّت و همچنين برتری در تصرّف در لغت عرب به کار نرفته است».(۱)

 

پاسخ

این ادعا که کلمه «مولی» به معنای اولویت و همچنين برتری به کار نرفته حرفی بدون دلیل بلکه بر خلاف واقعیات است؛ زیرا بزرگان کلام و همچنين تفسیر و همچنين لغت به این معنا برای کلمه «مولی» تصریح کرده اند:

الف – کلمات مفسّرین:

 

فخر رازی در تفسیر آیه « هِیَ مَو همچنينْلاکُمْ و همچنينَ بِئْسَ الْمَصیرُ»؛(۲) از کلبی و همچنين زجاج و همچنين ابی عبیده و همچنين فرّاء نقل می کند که معنای آن هم «اولی بکم» است.(۳)

 

– بغوی نیز این آیه را چنین تفسیر می کند: «صاحبتکم و همچنين اولی بکم»(۴) همدم تو و همچنين اولی و همچنين سزاوار به تو است.

 

این تفسیر نیز از زمخشری، ابو الفرج ابن جوزی، نیشابوری، قاضی بیضاوی، نسفی، سیوطی، ابوالسعود، در ذیل آیه فوق رسیده است.(۵)

 

ب – کلمات متکلمین:

 

و همچنين نیز برخی از متکلمین اهل سنّت مثل سعد تفتازانی، علاء قوشچی و همچنين دیگران نیز به این معنا برای کلمه «مولی» تصریح کرده اند. تفتازانی می گوید: «استعمال (مولی) به معنای متولّی و همچنين مالک امر و همچنين اولی به تصرّف در کلام عرب شایع و همچنين از بسیاری از ائمه لغت نقل شده است…».(۶)

 

ج – تصریح لغویّین

 

از بزرگان لغت اشخاصی از قبیل: فرّاء، زجّاج، ابو عبیده، اخفش، علی بن عیسی رمّانی، حسین بن احمد زوزنی، ثعلب و همچنين جوهری و همچنين دیگران به معنای «اولی» برای کلمه «مولی» اشاره کرده اند.

 

ریشه واژه «مولی»

ریشه واژه «مولی»، ولایت است. اصل این ماده بر قرب و همچنين نزدیکی دلالت می کند، یعنی میان دو چیز به گونه ای از نسبت قرب برقرار است که چیز دیگری میان آنها فاصله نیست.

 

ابن فارس می گوید: «واو، لام، ی (ولی) بر قرب و همچنين نزدیکی دلالت می کند و همچنين واژه ولی به معنای قرب و همچنين نزدیکی است، و همچنين کلمه مولی نیز از همین باب است. و همچنين بر معتِق، معتَق، صاحب، حلیف، ابن عم، ناصر و همچنين جار اطلاق می مي شود. ریشه همه آن هم ها ولی به معنای قرب است».(۷)

 

راغب اصفهانی گفته است: «ولاء و همچنين توالی آن هم است که دو یا چند چیز به گونه ای باشند که غیر آن هم ها میان آن هم ها نباشد. این معنا برای قرب مکانی و همچنين قرب به لحاظ نسبت، دین، صداقت، نصرت و همچنين نظر استعاره آورده می مي شود.

 

واژه و همچنينِلایت (بر وزن هِدایت) به معنای نصرت، و همچنين واژه و همچنينَلایت (بر وزن شَهادت) به معنای تولّی امر است. و همچنين نقل شده هر دو واژه یک معنا دارد و همچنين حقیقت آن هم آن هم تولّی امر است».(۸)

 

با توجه به حالات اولیه انسان در کاربرد الفاظ و همچنين این که معمولاً کلمات را در آغاز برای بیان معانی مرتبط به محسوسات به کار می برد می قدرت گفت: واژه ولایت در آغاز برای قرب و همچنين نزدیکی خاص در محسوسات (قرب حسی) به کار رفته است، آن هم گاه برای قرب معنوی استعاره آورده شده است. بر این اساس هر گاه این واژه

 

در مسائل معنوی به کار رود بر نوعی از نسبت قرابت دلالت می کند و همچنين لازمه آن هم این است که ولیّ نسبت به آن هم چه بر آن هم دلالت دارد، دارای حقی است که دیگری ندارد و همچنين می تواند تصرّفاتی را بنماید که دیگری جز به اذن او نمی تواند. مثلاً ولیّ میّت می تواند در دارايي ها او تصرف کند، این ولایت او ناشی از حقّ وراثت است. و همچنين کسی که بر صغیر ولایت دارد حقّ تصرف در مسائل وی را دارد. کسی که ولایت نصرت دارد می تواند در مسائل منصور (آن هم کسی که نصرتش را عهده دار شده است) تصرف کند. و همچنين خداوند ولیّ امر بندگان خویش است، یعنی مسائل دنیوی و همچنين اخروی آن هم ها را تدبیر می کند و همچنين او ولیّ مؤمنان است یعنی بر آنان ولایت خاصی دارد… .

 

بنابر این، معنای ولایت در همه موارد استعمال آن هم، گونه ای از قرابت است که منشأ نوعی تصرف و همچنين مالک بودن تدبیر است.(۹)

 

به عبارت دیگر: ولایت، نوعی اقتراب و همچنين نزدیکی نسبت به چیزی است به گونه ای که موانع و همچنين حجاب ها از میان براشته می مي شود …(۱۰)

 

حال در صورتي که کسی با ریاضت های نفسانی و همچنين قابلیت هایی که برای خود ایجاد کرده، و همچنين از طرفی دیگر مورد عنایات و همچنين الطاف الهی قرار گرفته و همچنين به مقام قرب تام الهی نائل شده این چنین شخصی بر شهروندان و مردم شهر از جانب خداوند ولایت پیدا می کند، ولایتی که لازمه آن هم این است که ولیّ نسبت به آن هم چه بر آن هم دلالت دارد، دارای حقی است که دیگری ندارد و همچنين او می تواند تصرفاتی بنماید که دیگری جز به اذن او نمی تواند. و همچنين همه این ها به اذن و همچنين اراده و همچنين مشیّت خداوند است.

 اولی و همچنين سزاوارتر در محبّت!!

زعبی در اعتراضی دیگر می گوید: «شیعه بعد از آن هم که (مولی) را به معنای اولی گرفته آن هم را به «تصرّف» نسبت داده و همچنين آن هم کلمه را به معنای اولی به تصرف معنا کرده اند، چرا ارتباط آن هم را به محبّت نداده اند؟».(۱۱)

 

پاسخ

اولاً: در قرآن کلمه «مولی» در معنای «متصرف در امر» به کار رفته است. خداوند متعال می فرماید: « و همچنينَ اعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُو همچنينَ مَو همچنينْلاکُمْ».(۱۲) فخر رازی در تفسیرش «مولی» را به معنای آقا و همچنين متصرّف معنا کرده است.(۱۳)

 

نیشابوری نیز در ذیل آیه « ثُمَّ رُدُّوا إِلَی اللَّهِ مَو همچنينْلاهُمُ الْحَقِّ»،(۱۴) کلمه «مولی» را به معنای متصرف گرفته می گوید: «آنان در دنیا تحت تصرفات موالی باطل بوده اند».(۱۵)

 

ثانیاً: ثابت شد که (مولی) به معنای متولّی امر به کار رفته است و همچنين فرقی بین متولّی و همچنين متصرّف نیست.

 

ثالثاً: کلمه «مولی» به معنای «ملیک» آمده، و همچنين معنای آن هم آن هم متصرف در مسائل است.

 

رابعاً: در جای خود به اثبات رساندیم که حدیث غدیر با معنای محبّت سازگاری ندارد، و همچنين تنها معنای مناسب با آن هم «متصرف در مسائل» و همچنين «متولّی» است.

۱- ۲۷۲. البیّنات، محمود زعبی.
_——

۲- ۲۷۳. سوره حدید، آیه ۱۵.

۳- ۲۷۴. تفسیر رازی، ج ۲۹، ص ۲۲۷.

۴- ۲۷۵. معالم التنزیل، ج ۸، ص ۲۹.

۵- ۲۷۶. الکشاف، ج ۴، ص ۴۷۶؛ زادالمسیر، ج ۸، ص ۱۶۸؛ غرائب القرآن درحاشیه تفسیر طبری، ج ۲۷،ص ۱۳۱؛انوارالتنزیل؛مدارک التنزیل،ج ۴، ص ۲۲۶؛ تفسیرجلالین و همچنين …

۶- ۲۷۷. شرح مقاصد، ج ۲، ص ۲۹۰.
_______________

 

۷- ۲۷۸. ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ص ۱۱۰۴.

۸- ۲۷۹. راغب اصفهانی، مفردات، ص ۵۳۳.
________________

۹- ۲۸۰. المیزان، ج ۶، ص ۱۲.

۱۰- ۲۸۱. آن هم، ج ۵، ص ۳۶۸.

________________

۱۱- ۲۸۲. البیّنات.
۱۲- ۲۸۳. سوره حج، آیه ۷۸.
۱۳- ۲۸۴. تفسیر رازی، ج ۲۳، ص ۷۴.
۱۴- ۲۸۵. سوره انعام، آیه ۶۲.
۱۵- ۲۸۶. تفسیر نیشابوری، ج ۷، ص ۱۲۸.

انتهای پیام

fa.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به شبهات در مورد مولی در حدیث”من کنت مولاه فعلیّ مولاه” در تاریخ ۲۰۱۹-۰۸-۱۹ ۱۷:۰۴:۰۰ منتشر شده است

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان