حدیث و همچنين روایاتی در مورد وظایف طالب علم

%name حدیث و همچنين روایاتی در مورد وظایف طالب علم

شفقنا-دانشجویی که در پی این علم است، به هر سخنی گوش و همچنين دل نمی سپارد و همچنين از هر منبعی علم نمی آموزد و همچنين زيرا و به درستي که جان خود را آماده پذیرایی از غذایی پاک می کند به تصفیه باطن می پردازد، برای آنکه نور علم در قلبی بتابد، باید آن هم قلب صیقل داده مي شود؛ پس مجاهده با نفس، مقدمه ضروری کار دانشجوی علم آخرت است.
از امام و پيشوا باقر ـ علیه السّلام ـ روایت شده است که در مورد این آیه قرآن: «فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ» فرمودند:
یعنی علمه الذی یأخذ ممن یأخذه؛[۵۰] مقصود از طعام علم است که باید انسان ببیند از کجا دریافت می کند.
اهمیت منبع و همچنين منشأ علم بسیار زیاد است، زیرا هدف از علم آموزی، کمال نفس است و همچنين کمال نفس تنها و فقط با علم حقیقی مطابق با واقع بررسي کننده و پروهشگر می مي شود. پس اتکا به منابع نامطمئن، علم نافع را به بار نمی آورد:
کسی که به گوینده ای گوش می سپارد او را بندگی کرده است؛ پس در صورتي که گوینده از خداوند تبارک و تعالي بگوید، شنونده خداوند تبارک و تعالي را بندگی کرده و همچنين در صورتي که از زبان شیطان سخن بگوید، شنونده شیطان را بندگی نموده است. [۵۱] متعلم راه رستگاری، علم را از خداوند می خواهد: «قُلْ رَبِّ زِدْنِی عِلْماً»[۵۲] و همچنين علم را برای رشد و همچنين تعالی می جوید نه برای اغراض نفسانی و همچنين دنیایی: «هَلْ أَتَّبِعُکَ عَلى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً»[۵۳] با توجه به دو نقطه فوق، روش صحیح دانشجویی این است که در انتخاب مدرسه و همچنين استاد نهایت دقت صورت گیرد و همچنين بعد از آن هم، از خداوند درخواست علم حقیقی مي شود و همچنين از او نجات از گمراهی طلب مي شود:… خداوندا به تو پناه می برم از اینکه گمراه شوم یا گمراه کنم، ستم کنم و همچنين یا ستم دیده شوم… [۵۴].
این استعاذه ها ضروری است، زیرا راهزنان مسیر دانش آموزی بسیارند.
جایگاه علم و همچنين عالمان در جامعه به صورت طبیعی برای عالم موقعیتی فراهم می کند. توجه شهروندان و مردم شهر به عالم و همچنين منافع مادی قابل تحصیل برای عالم، خلوص نیت او را تهدید می کند و همچنين نیز خلوص نیت کسی را که آرزوی عالم شدن دارد.
از امام و پيشوا باقر ـ علیه السّلام ـ روایت شده است:
کسی که دانش طلبد تا با آن هم در برابر عالمان فخر کند و همچنين یا با کم خردان درآویزد و همچنين یا شهروندان و مردم شهر را به خود متوجه سازد، پس جایگاه او آتش است. [۵۵] از امام و پيشوا صادق ـ علیه السّلام ـ روایت شده است:کسی که خواهان حدیث باشد برای سود دنیا در آخرت بهره ای ندارد و همچنين کسی که از حدیث خیر آخرت را بجوید، خداوند خیر دنیا و همچنين آخرت را به او عطا می کند. [۵۶] سخنانی از این قبیل، هشدار به طالبان علم است تا مبادا نیات خود را به اغراض دنیایی آلوده سازند؛ زیرا کاربرد علم آخرت در اصلاح آخرت است و همچنين صلاح آخرت جز به خلوص نیت بررسي کننده و پروهشگر نمی مي شود.
احادیثی که نیات دنیایی را نکوهش می کنند همه در مورد علم آخرت خواهند بود، ولی در مورد علوم و همچنين صنایع دنیایی نیز در صورتي که کسی بخواهد تحصیل آنها برای سلوک معنوی او سودمند باشد، باید نیّت خود را خالص سازد و همچنين علم را برای بکارگیری آن هم در مصلحت مسلمین و همچنين نیکی به آنان بیاموزد، و همچنين شناخت بیشتر طبیعت و همچنين قوانین آن هم را به عنوان شناخت آیات الهی و همچنين رهبری شدن به سوی او اراده کند.
روایاتی که به اخلاص دعوت می کند، در عین حال راهنمایی برای انتخاب استاد است. طالب علم در صورتي که استادی را خواهان دنیا یافت، نباید او را برگزیند، زیرا تأثیر استاد بر دانشجو بسیار است؛ چنان که گویی دانشجویانی که گوش به استادی می سپارند او را بندگی کرده اند. از امام و پيشوا صادق ـ علیه السّلام ـ در مورد عالم دوستدار دنیا به احتیاط سفارش شده است. ایشان فرموده اند:
اذا رأیتم العالم محباً للدنیا فاتهموه علی دینکم، فان کل محب لشئ یحوط ما احب؛[۵۷] زيرا و به درستي که عالم را دوستدار دنیا یافتید او را بر دین خود متهم سازید زیرا دوستدار هر چیز آن هم را نگاه می دارد.
طالب علم بعد از آنکه درون خود را از نیات دنیایی تصفیه کرد، از خداوند درخواست علم نمود، استاد مناسب اختیار کرد و همچنين از خطر گمراهی استعاذه نمود، در روابط خود با استاد باید به موارد و نکات زیر توجه کند:
۱. در بهره گیری از دانش استاد دو اصل را به روش همزمان رعایت کند:
الف. همیشه درستی رأی استاد را محتمل تر از درستی رأی خود بداند، زیرا استاد از علم و همچنين تجربه بیشتری بهره دارد. پس به استاد خود اعتماد کند.
ب. در مورد درستی سخن استاد اندیشه کند و همچنين در ارزیابی آن هم عقل خود را میزان قرار دهد. به عبارت دیگر تحصیل را به شیوه ای محققانه انجام دهد و همچنين صرف گفتار استاد را بدون سنجش عقلی، دلیل بر درستی سخن نپندارد. برای محصل ابتدایی، سلوک راه تحقیق دشوار است، پس باید از شتاب در اظهار رأی بپرهیزد و همچنين پرسش ها و همچنين نقدهای خود را برای رسیدن به حق، با استاد در میان گذارد. از امام و پيشوا صادق ـ علیه السّلام ـ روایت شده است:
بر علم قفلی است که کلید آن هم پرسش است. [۵۸] ۲. در برابر استاد فروتنی کند. استادی که انسان را به معارف سودمند برای کمال آشنا می کند، مقدمات نجات او را فراهم می کند و همچنين حقی پهناور و بزرگ بر او دارد. از امام و پيشوا صادق ـ علیه السّلام ـ روایت شده است:
تواضعوا لمن طلبتم من العلم؛[۵۹] در برابر کسی که از او علم می آموزید فروتنی کنید.
۳. در جلب رضایت او کوشا باشد. معلم از شاگردان خود دو چیز می خواهد: نخست آنکه رعایت ادب کنند و همچنين دیگر آنکه در یادگیری آنچه استاد می گوید کوشا باشند. دانش پژوهی که خواستار رضایت استاد است باید از این دو فروگذار نکند.
[۴۹] . بحار الانوار، ج ۱، ص ۲۲۵.
[۵۰] . آن هم، ج ۲، ص ۹۶.
[۵۱] . اصول کافی، ج ۶، باب الغناء، حدیث ۲۴.
[۵۲] . طه، ۱۱۴.
[۵۳] . کهف، ۶۶.
[۵۴] . من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۳۳۷، حدیث ۹۲۸.
[۵۵] . اصول کافی، ج ۱، کتاب فضل العلم، باب المستأکل بعلمه و همچنين المباهی به.
[۵۶] . آن هم.
[۵۷] . آن هم.
[۵۸] . آن هم، باب سؤال العالم و همچنين تذکاره، حدیث ۳.
[۵۹] . آن هم، باب صفه العلماء، حدیث ۱.

انتهای پیام

fa.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

حدیث و همچنين روایاتی در مورد وظایف طالب علم در تاریخ ۲۰۱۹-۰۶-۱۰ ۰۱:۳۶:۱۰ منتشر شده است

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان