حضرت آیت الله مکارم شیرازی: انتظار وسیع ترین و همچنين اساسى ترین انقلاب هاى انسانى در طول تاریخ بشر است

%name حضرت آیت الله مکارم شیرازی: انتظار وسیع ترین و همچنين اساسى ترین انقلاب هاى انسانى در طول تاریخ بشر است

شفقنا- دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی به مناسبت نیمه شعبان مطلبی با عنوان ارزش و همچنين فضیلت انتظار فرج منتشر کرده که دیدگاه این مرجع تقلید شیعیان در این خصوص است.

به نقل از شفقنا، در این نوشتار آمده است: موضوع انتظار یک مصلح جهانى که به وضع نابسامان جوامع بشرى سامان بخشد و همچنين تبعیض ها، بى عدالتی ها، جنگ و همچنين خونریزى و همچنين مفاسد را از محیط زندگى انسانها برچیند، شامل مسائلی است که در آموزه های اسلامی به دفعات مورد تأکید قرار گرفته است[۱]

البته مسأله انتظار نه تنها در میان اشخاص دور افتاده و همچنين مخالف، بلکه گاهى در میان جمعى از موافقان کم اطّلاع نیز به روش کامل تحریف، بلکه مسخ شده و همچنين تمام اشکالات از همین مسخ و همچنين تحریف سرچشمه گرفته است.[۲]

عجب این که، بعضى از نویسندگان نه تنها جنبه مثبت انتظار را منکر شده اند بلکه تصریح کرده اند که در انتظار چنان آینده اى بودن، تاثيرات و همچنين اثرات منفى در کاربرد نیروهاى اجتماعى امروز دارد و همچنين آنها را کند مى سازد![۳]

و همچنين عجیب تر این که، بعضى معتقدند ایمان به وجود یک آینده روشن، بازتابى از محرومیّتهاى طبقه شکست خورده است که غالباً در شکل مذهبى خود نمایى کرده است.[۴]

لذا ناديده گرفتن نمى قدرت کرد که عدّه اى کوته فکر کردن و انديشيدن کردن و انديشيدن از مسأله انتظار مضر و همچنين بد بهره بري و استفاده کرده و همچنين تمام مسئولیّت ها را از دوش خود برداشته و همچنين مسأله انتظار را محدود به زبان گذارده اند![۵]

به هر حال، براى رهایى از هر گونه اشتباه در محاسبه، در این گونه مباحث، باید به اصطلاح آب را از سرچشمه گرفت تا آلودگى هاى احتمالى نهرها و همچنين کانالهاى میان راه در آن هم اثر نگذارد.[۶]

به همین دلیل، باید در بحث انتظار مستقیماً به سراغ متون اصلى اسلامى رفته و همچنين لحن گوناگون روایاتى را که روى مسأله «انتظار» و همچنين ارزش، فضیلت و همچنين اهمّیّت آن هم، تأکید مى کند مورد بررسى قرار داده تا از هدف اصلى آگاه شویم.[۷]

معنی انتظار فرج چیست؟

«انتظار» معمولًا به حالت کسى گفته مى مي شود که از وضع موجود ناخوش و غمگين است و همچنين براى ایجاد وضع بهترى تلاش مى کند.[۸]

فى المثل بیمارى که انتظار بهبودى مى کشد، یا پدرى که در انتظار بازگشت فرزندش از سفر است؛ از بیمارى و همچنين فراق فرزندن ناخوش و غمگين اند و همچنين براى وضع بهترى مى کوشند.[۹]

همچنین تاجرى که از بازار آشفته ناخوش و غمگين است و همچنين در انتظار فرو نشستن بحران اقتصادى مى باشد این دو حالت را دارد: بیگانگى با وضع موجود و همچنين تلاش براى وضع بهتر.[۱۰]

بنابراین پيشامد جديد «انتظار» حکومت حق و همچنين عدالت «مهدى علیه السلام» و همچنين قیام مصلح جهانى در واقع مرکب از دو عنصر است، عنصر نفى و همچنين نصر اثبات عنصر نفى آن هم بیگانگى با وضع موجود و همچنين عنصر اثبات خواهان وضع بهترین بودن است.[۱۱]

واژۀ «فرج » نیز به معناى گشایش است، خواه گشایش در مکان باشد، یا در مسائل معنوى و همچنين معظلات و مسائل و مشکلات.[۱۲] لذا به گشوده شدن معظلات و مسائل و مشکلات «فرج » گفته مى مي شود که نقطه مقابل «شدت» و همچنين بسته شدن کارهاست.[۱۳]

از این رو «فرج» بعد از «شدت» در مفهوم انتظار نهفته است هنگامى که امواج حوادث و همچنين بلا از هر سو انسان را در فشار قرار مى دهد، نه تنها نباید مایوس و همچنين نومید گشت، بلکه باید آن هم را نشانه و همچنين مقدمه اى بر گشوده شدن درهاى رحمت الهى دانست، چنان که امیر مؤمنان على علیه السلام مى فرماید:«عند تناهى الشده تکون الفرجه، و همچنين عند تضایق حلق البلاء یکون الرخاء؛ به هنگامى که سختیها به آخر خود مى رسد فرج نزدیک است، و همچنين هنگامى که حلقه هاى بلا تنگ تر مى مي شود راحتى و همچنين آسودگى فرا مى رسد»[۱۴]

برترین جهاد امت اسلام انتظار فرج است

تشبیهاتی که در مورد انتظار ظهور حضرت مهدى عجل الله تعالی فرجه الشریف در برخی روایات وارد شده بسیار پرمعنا و همچنين روشنگرِ این واقعیّت است که یک نوع ارتباط و رابطه و همچنين تشابه بین مسأله انتظار و همچنين جهاد و همچنين مبارزه با دشمن در آخرین شکل خود وجود دارد؛ گاهى مثل کسى که در زیر پرچم اوست، گاهى مثل مجاهدان در خدمت پیامبر صلى الله علیه و همچنين آله، گاهى مثل شهیدان.[۱۵]

شخصى از امام و پيشوا صادق علیه السلام پرسید: در مورد کسى که داراى ولایت امامان است و همچنين انتظار ظهور حکومت حق را مى کشد و همچنين در این حال از دنیا مى رود چه مى گویید؟[۱۶]

امام و پيشوا علیه السلام در پاسخ فرمود:«هُو همچنينَ بِمَنْزِلَهِ مَنْ کَانَ مَعَ الْقَائِمِ فِى فُسْطَاطِهِ- ثُمَّ سَکَتَ هُنَیْئَهً- ثُمَّ قَالَ: هُو همچنينَ کَمَنْ کَانَ مَعَ رَسُولِ اللّهِ ؛ او به منزله کسى است که با رهبر این قیام در خیمه اش باشد، و همچنين بعد از کمى سکوت فرمود: مانند کسى است که با پیامبر بوده است».[۱۷]

نظیر همین مطلب در روایات دیگر نیز وارد شده. در بعضى:«بِمَنْزِلَهِ الضَّارِبِ بِسَیْفِهِ فِى سَبِیلِ اللّهِ؛ مثل شمشیر زنى در راه خداوند تبارک و تعالي»[۱۸]

و همچنين در بعضى دیگر:«کَمَنْ قَارَعَ [۱۹] مَعَ رَسُولِ اللّهِ بَسَیْفِهِ؛[۲۰] مثل کسى است که در خدمت پیامبر با شمشیر بر مغز دشمن بکوبد»[۲۱]

و همچنين در بعضى دیگر:«بِمَنْزِلَهِ الْمُجَاهِدِینَ بَیْنَ یَدَىْ رَسُولِ اللّهِ بِالسَّیْفِ؛[۲۲] مثل کسى است که پیش روى پیامبر صلى الله علیه و همچنين آله و همچنين سلم بال شمشیر جهاد کند.»[۲۳]

و همچنين در بعضى دیگر:«بِمَنْزِلَهِ مَنْ اسْتَشْهَدَ مَعَ رَسُولِ اللّهِ صلى الله علیه و همچنين آله؛[۲۴] مثل کسى است که با پیامبر شهید مي شود»[۲۵]

این تعبیرات همگى حاکى از این است که انتظار چنان انقلابى داشتن همیشه توأم با یک جهاد وسیع و همچنين دامنه دار است.[۲۶] در واقع انتظار وسیع ترین و همچنين اساسى ترین انقلاب هاى انسانى در طول تاریخ بشر است.[۲۷]

انقلابى که بر خلاف انقلاب هاى پیشین جنبه منطقه اى نداشته بلکه هم عمومى و همچنين همگانى است و همچنين هم تمام شئون و همچنين جوانب زندگى انسان ها را شامل مى مي شود، انقلابى است سیاسى، فرهنگى، اقتصادى و همچنين اخلاقى.[۲۸]

لذا ارتشى که در انتظار جهاد بزرگى است آمادگى رزمى نفرات خود را بالا مى برد و همچنين روح انقلاب در آنها مى دمد و همچنين هر گونه نقطه ضعفى را اصلاح مى کند.[۲۹] بدر حقیقت به حالت آماده باش کامل در مى آید سلاحى را که براى چنین میدان نبردى شایسته است بدست مى آورد، سنگرهاى مورد بهره بري و استفاده و نياز ضروري را مى سازد؛ آمادگى رزمى اشخاص خود را بالا مى برد.[۳۰]

روحیه اشخاص خود را تقویت مى کند و همچنين شعله عشق و همچنين شوق براى چنین مبارزه اى را در دل فرد فرد سربازانش زنده نگه مى دارد ارتشى که داراى چنین آمادگى نیست هرگز در انتظار به سر نمى برد و همچنين در صورتي که بگوید دروغ مى گوید.[۳۱]

تنها این سؤال باقى مى ماند که پس این همه تعبیرات مرتبط به «قیام به شمشیر» در انتظار ظهور حضرت مهدى علیه السلام چه مفهومى دارد؟[۳۲]

امّا حقیقت این است که «شمشیر» همیشه کنایه از اقتدار و قدرت و همچنين نیروى نظامى بوده و همچنين هست همانگونه که «قلم» کنایه از علم و همچنين فرهنگ است.[۳۳]

شک نیست که حتّى در میدان جنگ هاى سنّتى پیشین سلاح هاى مختلفى جز شمشیر به کار مى رفته، همچون تیر و همچنين نیزه و همچنين خنجر، ولى همواره مى گویند در صورتي که در برابر فلان موضوع سر تسلیم فرود نیارید «حواله تو با شمشیر است» یا گفته مى شد «به زور شمشیر حقّ خود را مى گیریم».[۳۴]

یا از قدیم معروف بوده «کشور با دو چیز اداره مى مي شود، قلم و همچنين شمشیر» و همچنين همه اینها جنبه سمبولیک دارد و همچنين مفهوم آن هم تکیه بر اقتدار و قدرت و همچنين بهره بري و استفاده از نیروى نظامى است.[۳۵]

انتظار فرج؛ برترین اعمال

در روایات متعددى انتظار فرج امام و پيشوا زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف ، به عنوان برترین و همچنين بالاترین اعمال معرفى شده است.[۳۶]

این مضمون در بعضى از احادیث از پیامبر صلی الله علیه و همچنين آله و همچنين در بعضى از امیر مومنان على علیه السلام نقل شده است، به عنوان نمونه در حدیثى مى خوانیم که پیامبر صلی الله علیه و همچنين آله فرمود:«افضل اعمال امتى انتظار الفرج من اللَّه عز و همچنين جل ؛ بالاترین اعمال امت من انتظار فرج از ناحیه خداوند تبارک و تعالي کشیدن است»[۳۷]،[۳۸]

این تعبیر نورانی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و همچنين آله حاکى از این مسأله است که در صورتي که نظر و همچنين انتظار حکومت جهانى مهدى به صورت ریشه دار حلول کند، سرچشمه دو رشته اعمال دامنه دار خواهد شد؛ زیرا اعتقادات سطحى ممکن است اثر آن هم از گفتار و همچنين سخن تجاوز نکند امّا اعتقادات عمیق همیشه آثار عملى گسترده اى به دنبال خواهد داشت؛ این دو رشته اعمال عبارتند از:[۳۹]

ترک هرگونه همکارى و همچنين هماهنگى با عوامل ظلم و همچنين فساد، و همچنين حتّى مبارزه و همچنين درگیرى با آنها از یک سو؛ و همچنين خودسازى و همچنين خودیارى و همچنين جلب آمادگی هاى جسمى و همچنين روحى و همچنين مادّى و همچنين معنوى براى شکل گرفتن آن هم حکومت واحد جهانى و همچنين مردمى، از سوى دیگر.[۴۰]

لذا در صورتي که مفهوم واقعى انتظار در جامعه و همچنين فرد پیاده مي شود، یک عامل مهمّ تربیت و همچنين خودسازى و همچنين تحرّک و همچنين امید خواهد بود.[۴۱]

شامل مدارک روشنى که این موضوع را تأیید مى کند، این است که در ذیل آیه:«وعد اللّه الّذین آمنوا منکم و همچنين عملوا الصّالحات لیستخلفنّهم فى الارض[۴۲] …؛ خداوند به آنها که ایمان دارند و همچنين عمل صالح انجام مى دهند، وعده داده است حکومت روى زمین را در اختیارشان بگذارد …» از پیشوایان پهناور و بزرگ اسلام نقل شده است که منظور از این آیه «هو القائم و همچنين اصحابه؛ مهدى و همچنين یاران او» خواهند بود.[۴۳]

و همچنين در حدیث دیگرى مى خوانیم: «نزلت فى المهدى؛ آیه در مورد مهدى نازل شده است » در حالى که در این آیه مهدى و همچنين یارانش به عنوان «الّذین آمنوا منکم و همچنين عملوا الصّالحات[۴۴]» معرفى شده اند.[۴۵]

بنابراین تحقّق این انقلاب جهانى بدون یک ایمان مستحکم، که هر گونه ضعف و همچنين زبونى و همچنين ناتوانى را دور سازند و همچنين بدون اعمال صالحى که راه را براى اصلاح جهان بگشاید، امکان پذیر نیست و همچنين آنها که در انتظار چنین برنامه جذاب و جالب و خوب اى خواهند بود، هم باید سطح آگاهى و همچنين ایمان خود را بالا ببرند و همچنين هم در اصلاح خویش و همچنين اعمال خود بکوشند.[۴۶]

تنها چنین کسانى خواهند بود که مى توانند نوید زندگى در حکومت او به خود دهند، نه آنها که با ظلم و همچنين ستم همکارى دارند!و همچنين نه آنها که از ایمان و همچنين عمل صالح بیگانه اند![۴۷]

و همچنين نه اشخاص سست و همچنين بى حال و همچنين بیکاره اى که دست روى دست گذارده و همچنين در برابر مفاسد محیط زندگى و همچنين جامعه شان سکوت اختیار کرده و همچنين کمترین تلاشى در راه مبارزه با فساد ندارند.[۴۸]

چرا انتظار فرج بالاترین عبادت است؟

این اشتباه است که در صورتي که کسى خیال کند همه کارها با اعجاز و همچنين دعا انجام مى مي شود؛ بلکه از اسباب ظاهرى و همچنين آدمهاى لایق و همچنين شایسته نیز کمک گرفته مى مي شود.[۴۹]

یار آن هم حضرت بودن خودسازى مى خواهد و همچنين باید نیروى علم، ایمان و همچنين ایثار را در خود زنده کنیم تا آن هم لیاقت حاصل مي شود. در روایات آمده است انتظار، پهناور و بزرگ ترین عبادت است.«أفْضَلُ العِبادَهِ انْتِظارُ الفَرَجِ ».[۵۰]

بدین جهت است که پهناور و بزرگ ترین اثر تربیتى را در شخص منتظر دارد، شخصى که انتظار امام و پيشوا زمان علیه السلام را مى کشد، سعى مى کند خود را به آن هم حضرت نزدیک کرده و همچنين اعمال و همچنين رفتارش را درست کند؛ حسادت، کینه، نفاق و همچنين کارهاى خلاف را از خود دور کرده و همچنين خود را به فضایل اخلاقى آراسته کند.[۵۱]

تأمل در این روایت نورانی، ضرورت خودسازى فردى را در اصل انتظار نمایان می سازد چرا که منتظر واقعى براى چنان برنامه جذاب و جالب و خوب مهمّى هرگز نمى تواند نقش تماشاچى را داشته باشد؛ باید حتماً در صف منتظران واقعى قرار گیرد.[۵۲]

ایمان به نتایج و همچنين عاقبت این تحوّل هرگز به او اجازه نمى دهد که در صف مخالفان باشد و همچنين قرار گرفتن در صف موافقان نیز محتاج به داشتن اعمالى پاک و همچنين روحى پاک تر، برخوردارى از شهامت و همچنين آگاهى کافى است.[۵۳]

من در صورتي که ناپاک و همچنين آلوده ام چگونه مى توانم منتظر تحوّل و همچنين انقلابى باشم که شعله اوّلش دامان مرا مى گیرد![۵۴]

من در صورتي که ظالم و همچنين ستمگرم چگونه ممکن است در انتظار کسى بنشینم که طعمه شمشیرش خون ستمگران است و همچنين من در صورتي که فاسد و همچنين نادرستم چگونه مى توانم در انتظار نظامى که اشخاص فاسد و همچنين نادرست در آن هم هیچ گونه نقشى ندارند، بلکه مطرود و همچنين منفور خواهند بود، روزشمارى کنم![۵۵]

آیا این انتظار براى تصفیه روح و همچنين فکر کردن و انديشيدن کردن و انديشيدن و همچنين شستشوى جسم و همچنين جان من از لوث آلودگیها کافى نیست![۵۶]

هم چنین منتظران راستین در عین حال، وظیفه دارند که همچنين و علاوه بر اصلاح خویش، در اصلاح دیگران نیز بکوشند؛ زیرا برنامه جذاب و جالب و خوب عظیم و همچنين سنگینى که انتظارش را مى کشند یک برنامه جذاب و جالب و خوب فردى نیست؛ برنامه جذاب و جالب و خوب اى است که تمام عناصر تحوّل باید در آن هم شرکت جوید؛ باید کار به صورت دست جمعى و همچنين همگانى باشد؛ کوشش ها و همچنين تلاش ها باید مطابق و يکدست گردد و همچنين عمق و همچنين وسعت این هماهنگى باید به عظمت آن هم برنامه جذاب و جالب و خوب انقلاب جهانى باشد که انتظار آن هم را دارند.[۵۷]

در یک میدان وسیع مبارزه دستجمعى هیچ فردى نمى تواند از حال دیگران غافل بماند؛ بلکه موظّف است هر نقطه ضعفى را در هرکجا ببیند اصلاح کند؛ و همچنين هر موضع آسیب پذیرى را ترمیم نماید؛ و همچنين هر قسمت ضعیف و همچنين ناتوانى را تقویت کند؛ زیرا بدون شرکت فعّالانه و همچنين مطابق و يکدست تمام مبارزین، پیاده کردن چنان برنامه جذاب و جالب و خوب اى امکان پذیر نیست.[۵۸]

بنابراین منتظران واقعى همچنين و علاوه بر این که به اصلاح خویش مى کوشند، وظیفه خود مى دانند که دیگران را نیز اصلاح کنند.[۵۹]

این است اثر سازنده دیگر براى انتظار قیام یک مصلح جهانى! و همچنين این است بالاترین درجۀ عبادت که براى منتظران راستین شمرده شده است.[۶۰]

روز و همچنين شب در انتظار

دعا براى وجود تبريک و مبارک امام و پيشوا زمان علیه السلام و همچنين انتظار ظهور آن هم حضرت بسیار سفارش شده است شامل در روایتى که «سیّد بن طاووس» از حمّاد بن عثمان نقل کرده مى خوانیم: در شب بیست و همچنين یکم ماه تبريک و مبارک رمضان به محضر امام و پيشوا صادق علیه السلام شرفیاب شدم، امام و پيشوا علیه السلام به تسبیح و همچنين تقدیس پروردگار پرداخت و همچنين بر پیامبر صلى الله علیه و همچنين آله درود فرستاد و همچنين براى مؤمنان دعا کرد؛ آنگاه به سجده رفت و همچنين ساعتى در سجده بود، و همچنين در آن هم مدّت جز صداى نَفَس حضرت چیزى را نمى شنیدم، سپس دعایى خواند شامل در دعایش عرض کرد:[۶۱]

«و همچنينَ أسْألُکَ بِجَمیعِ ما سَأَلْتُکَ و همچنينَ ما لَمْ أَسْأَلْکَ مِنْ عَظیمِ جَلالِکَ، ما لَو همچنينْ عَلِمْتُهُ لَسَأَلْتُکَ بِهِ، أَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ و همچنينَ أَهْلِ بَیْتِهِ، و همچنينَ أَنْ تَأْذَنَ لِفَرَجِ مَنْ بِفَرَجِهِ فَرَجُ أَو همچنينْلِیائِکَ و همچنينَ أَصْفِیائِکَ مِنْ خَلْقِکَ، و همچنينَ بِهِ تُبیدُ الظَّالِمینَ و همچنينَتُهْلِکُهُمْ، عَجِّلْ ذلِکَ یا رَبَّ الْعالَمینَ؛از تو تقاضا مى کنم به جمیع آنچه که تو را با آن هم خواندم و همچنين آنچه را نخواندم، از عظیم جلال تو که در صورتي که مى دانستم تو را با آن هم خواندم. از تو مى خواهم بر محمّد و همچنين اهل بیتش درود بفرستى و همچنين اجازه فرج و همچنين ظهور کسى را بدهى که با ظهور او گشایشى در کار اولیاى تو و همچنين برگزیدگان از خلقت ظاهر مى مي شود و همچنين به وسیله او ظالمان را نابود و همچنين هلاک مى سازى. اى پروردگار عالمیان، در ظهورش تعجیل فرما».[۶۲]

بعد از آن هم که امام و پيشوا علیه السلام سر از سجده برداشت، عرض کردم: جانم به فدایت! تو براى فرج کسى دعا کردید که با فرج او گشایشى در کار دوستان و همچنين اولیاى الهى حاصل خواهد شد؛ مگر آن هم کس تو نیستید؟امام و پيشوا علیه السلام فرمود: نه! او قائم آل محمّد است![۶۳]

آنگاه امام و پيشوا صادق علیه السلام نشانه هاى ظهورش را بیان کرد و همچنين در ادامه فرمود: «و همچنينَ تَو همچنينَقَّعْ امْرَ صَاحِبِکَ لَیْلَکَ و همچنينَ نَهارَکَ، فانَّ اللَّهَ کُلُّ یَو همچنينْمٍ هُو همچنينَ فی شَأنٍ، لا یَشْغَلُهُ شأنٌ عَنْ شَأنٍ ؛[۶۴]شب و همچنين روز، منتظر ظهور مولایت باش! زیرا خداوند هر روز در شأن و همچنين کارى است، و همچنين انجام کارى او را از کار دیگر باز نمى دارد».[۶۵]

سخن آخر:( آری این است انتظار راستین)

بی شک روایات متعدّدى که در مورد ارزش و همچنين فضیلت انتظار فرج امام و پيشوا زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف نقل شده است؛ مفهوم اصلى «انتظار واقعی» و همچنين مسئولیت منتظران راستین را به خوبى آشکار کرد.[۶۶]

زیرا هدف اصلى از بازخوانی روایات این بود که با بهره گیری از روایات مرتبط با اصل انتظار، «منتظران راستین» را از «منتظران دروغین» بازشناسیم، و همچنين ببینیم این انتظار که در روایات اسلامى به عنوان یکى از بزرگترین عبادات شمرده شده چه فلسفه اى مى تواند داشته باشد[۶۷]

اکنون مى فهمیم چرا منتظران واقعى، گاهى مثل کسانى شمرده شده اند که در خیمه حضرت مهدى علیه السلام یا زیر پرچم او است، یا کسى که در راه خداوند تبارک و تعالي شمشیر مى زند یا به خون آغشته شده یا شهید گشته است.[۶۸]

هم چنین لزوم همگرایی مراحل متنوع و گوناگون و مختلف و همچنين درجات مجاهده انسان در راه حقّ و همچنين عدالت، خودسازى و همچنين آمادگى فردی و همچنين اجتماعی با مقدار آمادگى و همچنين درجه انتظار اشخاص، همه و همچنين همه بیانگر ارزش و همچنين فضیلت انتظار فرج است؛ آرى انتظار راستین این است! [۶۹]

بر این اساس منتظران واقعى باید تمام تلاش و همچنين کوشش خود را در تحقق آموزه های اهل بیت علیهم السلام به کار برند، تا آمادگى که شرط ظهور است انجام یابد.[۷۰]

امیدواریم چشم ما به جمال نورانى آن هم حضرت روشن و همچنين منوّر گردد و همچنين از یاران خاصّ آن هم حضرت به حساب آییم. إن شاءاللَّه..[۷۱]

[۱] پیدایش مذاهب ؛ ص۱۱۳.

[۲] آن هم ؛ ص۱۲۳.

[۳] حکومت جهانى مهدى (عج) ؛ ص۹۰.

[۴] آن هم.

[۵] پیدایش مذاهب ؛ ص۱۱۳.

[۶] حکومت جهانى مهدى (عج) ؛ ص۹۴.

[۷] آن هم.

[۸] پیام قرآن ؛ ج ۹ ؛ ص۴۱۶.

[۹] آن هم.

[۱۰] آن هم.

[۱۱]آن هم؛ص۴۱۷.

[۱۲] پیام امام و پيشوا امیر المومنین علیه السلام ؛ ج ۴ ؛ ص۲۴۲.

[۱۳] پیام قرآن ؛ ج ۶ ؛ ص۳۲.

[۱۴] «نهج البلاغه»؛ ک قصار؛ جمله ۳۵۱.

[۱۵] پیدایش مذاهب ؛ ص۱۱۵.

[۱۶] آن هم؛ص۱۱۴.

[۱۷] آن هم.

[۱۸] پیام قرآن ؛ ج ۹ ؛ ص۴۱۵.

[۱۹] « قرع بسیفه» یعنى با شمشیرش بر فرق( دشمن) کوبید.

[۲۰] بحار الانوار؛ ج ۵۲؛ ص ۱۲۶.

[۲۱] پیام قرآن ؛ ج ۹ ؛ ص۴۱۵.

[۲۲] بحار الانوار؛ ج ۳۶؛ ص ۳۸۷.

[۲۳] پیام قرآن ؛ ج ۹ ؛ ص۴۱۵.

[۲۴] بحار الانوار؛ ج ۵۲؛ ص ۱۴۲.

[۲۵] پیام قرآن ؛ ج ۹ ؛ ص۴۱۵.

[۲۶] آن هم ؛ ص۴۱۶.

[۲۷] آن هم ؛ ص۴۱۸.

[۲۸] آن هم.

[۲۹] آن هم.

[۳۰] آن هم؛ ص ۴۲۰.

[۳۱] آن هم.

[۳۲] حکومت جهانى مهدى (عج) ؛ ص۲۵۱.

[۳۳] آن هم.

[۳۴] آن هم؛ص۲۵۲.

[۳۵] آن هم.

[۳۶] تفسیر نمونه ؛ ج ۷ ؛ ص۳۸۱.

[۳۷] بحارالانوار؛ ج ۱۳؛ ص ۱۳۷.

[۳۸] تفسیر نمونه ؛ ج ۷ ؛ ص۳۸۱.

[۳۹] حکومت جهانى مهدى (عج) ؛ ص۹۶.

[۴۰] آن هم؛ص ۹۷.

[۴۱] آن هم ؛ ص۱۰۴.

[۴۲] سوره نور؛آیۀ۵۵.

[۴۳] تفسیر نمونه ؛ ج ۷ ؛ ص۳۸۸.

[۴۴] سوره نور؛آیۀ۵۵.

[۴۵] تفسیر نمونه ؛ ج ۷ ؛ ص۳۸۸.

[۴۶] حکومت جهانى مهدى (عج)، ص: ۱۰۶.

[۴۷] آن هم.

[۴۸] حکومت جهانى مهدى (عج)، ص: ۱۰۶.

[۴۹] گفتار معصومین(ع) ؛ ج ۱ ؛ ص۲۰۴.

[۵۰] بحارالانوار؛ ج ۵۲؛ ص ۱۲۵.

[۵۱] گفتار معصومین(ع) ؛ ج ۱ ؛ ص۲۰۴.

[۵۲] تفسیر نمونه ؛ ج ۷ ؛ ص۳۸۴.

[۵۳] آن هم.

[۵۴] پیدایش مذاهب ؛ ص۱۱۸.

[۵۵] تفسیر نمونه ؛ ج ۷ ؛ ص۳۸۴.

[۵۶] آن هم.

[۵۷] آن هم؛ص۳۸۶.

[۵۸] آن هم.

[۵۹] حکومت جهانى مهدى (عج) ؛ ص۱۰۲.

[۶۰] تفسیر نمونه ؛ ج ۷ ؛ ص۳۸۶.

[۶۱] کلیات مفاتیح نوین ؛ ص۷۹۰.

[۶۲] آن هم.

[۶۳] آن هم.

[۶۴] اقبال؛ ص ۲۰۰( با تلخیص).

[۶۵] کلیات مفاتیح نوین ؛ ص۷۹۰.

[۶۶] حکومت جهانى مهدى (عج) ؛ ص۹۷.

[۶۷] پيشامد جديد انتظار ؛ ص۶.

[۶۸] تفسیر نمونه ؛ ج ۷ ؛ ص۳۸۲.

[۶۹] آن هم.

[۷۰] پيشامد جديد انتظار ؛ ص۵۱.

[۷۱] گفتار معصومین(ع) ؛ ج ۱ ؛ ص۲۰۴.

انتهای پیام

fa.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

حضرت آیت الله مکارم شیرازی: انتظار وسیع ترین و همچنين اساسى ترین انقلاب هاى انسانى در طول تاریخ بشر است در تاریخ ۲۰۱۹-۰۴-۲۱ ۱۰:۵۲:۲۸ منتشر شده است

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان