آیت الله مظاهری: بیشتر شهروندان و مردم شهر در مصرف عمر دچار اسراف و همچنين تبذیر می‌شوند

%name آیت الله مظاهری: بیشتر شهروندان و مردم شهر در مصرف عمر دچار اسراف و همچنين تبذیر می‌شوند

شفقنا- حضرت آیت الله مظاهری گفت:  آن هم دسته از اشخاص که شبانه‌روز، خود را سرگرم کارهایی مانند تماشای فیلم و همچنين سریال و همچنين شنیدن موسیقی‌ می‌کنند و همچنين به فکر کردن و انديشيدن کردن و انديشيدن کار، مطالعه، خدمت به خلق خداوند تبارک و تعالي و همچنين عبادت نیستند، آنان که عمر خود را به بطالت و همچنين بیهودگی می‌گذرانند، از زندگی، حاصلی جز پوچی نصیب آنان نمی‌گردد، در آخرت نیز گرفتار خواهند بود.

به به گفته شفقنا، رئیس حوزه علمیه اصفهان در جلسه درس اخلاق خود با عنوان بازپرسی در قیامت بیان داشت: بحث این جلسه راجع به روایتی است که از امام و پيشوا رضا«سلا‌م‌الله‌علیه» نقل شده است و همچنين آن هم حضرت از قول پیامبراکرم«صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» می‌فرمایند: «إِذَا کَانَ یَو همچنينْمُ الْقِیَامَهِ لَا یَزُولُ الْعَبْدُ قَدَماً عَنْ قَدَمٍ حَتَّى یُسْأَلَ عَنْ أَرْبَعَهِ أَشْیَاءَ عَنْ عُمُرِهِ فِیمَا أَفْنَاهُ و همچنينَ عَنْ شَبَابِهِ فِیمَا أَبْلَاه و همچنينَ عَنْ مَالِهِ مِنْ أَیْنَ اکْتَسَبَهُ و همچنينَ فِیمَا ذَا أَنْفَقَهُ و همچنينَ عَنْ حُبِّنَا أَهْلَ الْبَیْت‏»[۱]‏.

روز قیامت بنده قدم از قدم برنمى‏دارد تا اینکه چهار سؤال از وى می‌مي شود: از عمرش که در چه سپرى ساخته؟ و همچنين جوانیش در چه راهی صرف کرده؟ و همچنين از مالش که از کجا آورده و همچنين به چه مصرفی رسانده؟ و همچنين از دوستى‏ ما اهل‏ بیت‏.

این روایت که توجه و همچنين عمل به آن هم، خیر دنیا و همچنين آخرت را نصیب انسان می‌‌کند، در برخی کتب مرحوم صدوق«رحمت‌الله‌علیه» و همچنين نیز در تحف العقول و همچنين بعضی منابع حدیثی دیگر نقل شده است [۲]‏.

در بعضی منابع، از قول حضرت رضا«سلام‌الله‌علیه» و همچنين در برخی منابع از قول سایر ائمۀ طاهرین«سلام‌الله‌علیهم» نقل شده است که از پدران و همچنين اجداد خویش و همچنين همگی از زبان تبريک و مبارک رسول اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» آن هم را نقل فرموده‌اند.

این روایت، شبیه روایت سلسله‌ الذّهب است که در آن هم، حضرت رضا«سلا‌م‌الله‌علیه» می‌فرمایند: من از پدرم، پدرم از پدرشان تا رسید به امیرالمؤمنین«سلام‌الله‌علیه» و همچنين ایشان از پیامبر«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» و همچنين پیامبر گرامی از جبرئیل و همچنين جبرئیل از خداوند نقل می‌کند که خداوند تبارک و تعالي فرمود: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ حِصْنِی‏ فَمَنْ‏ دَخَلَ‏ حِصْنِی‏ أَمِنَ‏ مِنْ‏ عَذَابِی»[۳]‏.

این‌گونه روایات را «سلسله ‌الذّهب» خوانده‌اند؛ یعنی سندهای حدیث طلایی است، یعنی سلسلۀ سند و همچنين راویان گرامی آن هم، اهل بیت«سلام‌الله‌علیهم» و همچنين پیامبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» خواهند بود و همچنين به‌واسطۀ جبرئیل امین از خداوند تعالی نقل شده است.

بعضی گفته‌اند: علّت نام گذاری این قبیل روایات به سلسله ‌الذّهب، آن هم است که راویان و همچنين ناقلان حدیث، آن هم را با قلم و همچنين دوات‌ طلایی نوشته‌اند. چنین نظری صحیح نیست، مخصوصاً اینکه استعمال قلم و همچنين دواتی که از طلا باشد، اشکال دارد.

به هر حال، طبق این حدیث شریف، که بسیار ارزنده و همچنين آموزنده است، در قیامت قبل از آن هم که بنده وارد حساب و همچنين کتاب مي شود، راجع به چهار مسأله از او بازپرسی می‌مي شود. در صورتي که بتواند پاسخ قانع کننده ارائه دهد، به پیش می‌رود و همچنين ان‌شاءالله مورد شفاعت اهل‌بیت«سلام‌الله‌علیهم» واقع می‌مي شود. ولي بايد توجه داشت در صورتي که قادر به پاسخ‌گویی سؤالات این بازپرسی نباشد، قیامت سختی در پی خواهد داشت.

مسألۀ اوّل و همچنين دوّم در بازپرسی، در خصوص عمر و همچنين جوانی است. از بنده می‌پرسند: عمرت در چه مصرف شد؟ در چه از بین رفت؟ در چه کهنه شد؟ جوانی خود را در چه کاری به پیری رساندی؟

عمر و همچنين جوانی انسان‌ها معمولاً به هدر می‌رود. یک جوون می‌تواند از نظر معنویّت، جوانی خود را صرف رسیدن به خداوند کند و همچنين به جایگاهی دست یابد که به جز خداوند تبارک و تعالي نداند، ولي بايد توجه داشت معمولاً جوانی جوون‌ها هدر می‌رود. اساساً تشبیه عمر به طلا غلط است؛ چراکه ارزش عمر، از هر چه فکر کردن و انديشيدن کردن و انديشيدن کنید، بیشتر است. یک لحظه و همچنين یک دقیقه از عمر، وقتی گذشت، دیگر تمام می‌مي شود و همچنين هرگز به دست نمی‌آید. در اهمیت و همچنين جایگاه برجستۀ وقت انسان، همین بس که صرف یک ساعت وقت، می‌تواند دست کم به اندازۀ یک سال شمسي عبادت ارزش پیدا کند: «تَفَکُّرُ سَاعَهٍ خَیْرٌ مِنْ عِبَادَهِ سَنَه. [۴]‏.

صرف وقت در تفکّر چنان کاربرد دارد که می‌تواند حرّ بن‌یزید ‌‌ریاحی را از جهنّم به بهشت ببرد و همچنين او را در زمرۀ شهدایی قرار دهد که افضل از همۀ شهدای اولین و همچنين آخرین خواهند بود. گاهی یک جرقه در ذهن، انسان را مخترع می‌کند و همچنين او را به افتخار جامعۀ بشریّت مبدّل می‌سازد.

علّامۀمجلسی«ره» شصت و همچنين چهار سال شمسي عمر کرده است. ولی در این شصت و همچنين چهار سال شمسي خدماتی کم‌نظیر ارائه کرده است. نظیر علّامۀ مجلسی در بین علما و همچنين مراجع تقلید، فراوان وجود دارد. یکی از رموز موفقیّت آنان این بوده، که از دقایق و همچنين لحظات عمر خویش، به‌خوبی بهره بري و استفاده نموده اند.

آن هم دسته از شهروندان و مردم شهر که عمر خویش را تباه می‌کنند، شقاوت‌مند خواهند شد. قرآن کریم می‌فرماید: هنگامی که اشخاص جهنّمی به جهنّم می‌افتند، درمی‌یابند که چه بهره‌ای می‌توانسته‌اند از عمر خویش ببرند و همچنين نبرده‌اند. از این‌رو ناله و همچنين فریاد آنان بلند می‌مي شود و همچنين افسوس می‌خورند: «و همچنينَ هُمْ یَصْطَرِخُونَ فیها رَبَّنا أَخْرِجْنا نَعْمَلْ صالِحاً غَیْرَ الَّذی کُنَّا نَعْمَلُ أَ و همچنينَ لَمْ نُعَمِّرْکُمْ ما یَتَذَکَّرُ فیهِ مَنْ تَذَکَّرَ و همچنينَ جاءَکُمُ النَّذیرُ فَذُوقُوا فَما لِلظَّالِمینَ مِنْ نَصیر»[۵]؛ در جهنّم می‌سوزند و همچنين التماس می‌کنند که به دنیا بازگردانده شوند و همچنين عمر دوباره از خداوند تبارک و تعالي می‌خواهند، ولی التماس آنان دیگر نتیجه‌ای ندارد. به آنها خطاب می‌مي شود: آیا به تو عمر دراز ندادیم تا بیدار شوید و همچنين عبرت بگیرید؟ پس عذاب را بچشید که یاوری ندارید.

کسانی که دچار روزمرّگی خواهند بود و همچنين برنامۀ زندگی روزانۀ آنان تنها و فقط با خوردن، خوابیدن و همچنين ارضای غرایز پر می‌مي شود، در قیامت بابت اتلاف وقت مؤاخذه خواهند شد. آن هم دسته از اشخاص که شبانه‌روز، خود را سرگرم کارهایی مانند تماشای فیلم و همچنين سریال و همچنين شنیدن موسیقی‌ می‌کنند و همچنين به فکر کردن و انديشيدن کردن و انديشيدن کار، مطالعه، خدمت به خلق خداوند تبارک و تعالي و همچنين عبادت نیستند، آنان که عمر خود را به بطالت و همچنين بیهودگی می‌گذرانند، از زندگی، حاصلی جز پوچی نصیب آنان نمی‌گردد، در آخرت نیز گرفتار خواهند بود. شاعر می‌گوید:

گوهر عمر بدین خیرگى از دست مده‏

 

آخر این درّ گران‏مایه بهایى دارد

در روایتی از قول امیرالمؤمنین«سلام‌الله‌علیه» بیان شده است که انسان باید کارهای بیهوده و همچنين بدون حاصل را رها کند و همچنين به مسائل مهمّی که فایده دارد و همچنين موجب نجات است، مشغول گردد: «دَعْ‏ مَا لَا یَعْنِیکَ‏ و همچنينَ اشْتَغِلْ‏ بِمُهِمِّکَ‏ الَّذِی‏ یُنْجِیک‏» [۶]‏.

عمر انسان باید صرف آبادی دنیا و همچنين آخرت او مي شود. از یک طرف باید برای تأمین معاش و همچنين ساختن زندگی  دنیوی و همچنين رفع احتیاج تلاش کند و همچنين از سوی دیگر، باید به آبادی آخرت و همچنين تحصیل دین و همچنين تقویت ایمان بیندیشد.

سزاوار نیست انسان در مدّت زندگی، هیچ توشه‏اى براى ‏آخرت گردآوری نکند. اساساً آدمى براى خوردن و همچنين آشامیدن و همچنين خوابیدن و همچنين رسیدگى به غرایز خلق نشده است. این مسائل وسیلۀ حرکت انسان به‏سوى خداوند متعال‏اند و همچنين باید در این جهت و همچنين به اندازۀ رفع نیاز به کار گرفته شوند. در صورتي که رسیدگى به غرائز، براى کسی به هدف زندگی مبدّل گردد، ناخودآگاه زندگى او حیوانى مى‏مي شود. قرآن کریم در مورد برخى از اشخاص مى‏فرماید: «یَتَمَتَّعُونَ و همچنينَ یَأْکُلُونَ کَما تَأْکُلُ الْأَنْعامُ و همچنينَ النَّارُ مَثْوىً لَهُم‏»[۷]؛ مثل حیوان‌ها تنها و فقط می‌خورند و همچنين از دنیا بهره می‌گیرند و همچنين عاقبت آنها جهنّم است.

فرصت جوانى‏ انسان مورد بهره بري و استفاده و نياز ضروري است صرف انس با قرآن کریم و همچنين بهره‌مندی از معارف ناب عترت طاهرین گردد و همچنين با تمسّک به این دو ثقل گرانبها، به فرمودۀ پیامبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» رستگار مي شود[۸]:«انّى‏ تارِکٌ فیکُمُ الثِّقْلَیْنِ‏ ما انْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِما لَنْ تَضَلُّوا کِتابَ اللَّهِ و همچنينَ عِتْرَتى‏ و همچنينَ اهْلَ بَیْتى‏ فَانَّهُما لَنْ یَفْتَرِقا حَتّى‏ یَرِدا عَلَىَّ الْحَوضَ»[۹]‏.

قرآن کریم پناهگاه انسان است. پیغمبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» می‌فرمایند: «فَإِذَا الْتَبَسَتْ‏ عَلَیْکُمُ‏ الْفِتَنُ‏ کَقِطَعِ اللَّیْلِ الْمُظْلِمِ فَعَلَیْکُمْ بِالْقُرْآن همِ فَإِنَّهُ شَافِعٌ مُشَفَّعٌ و همچنينَ مَاحِلٌ مُصَدَّقٌ‏ و همچنينَ مَنْ جَعَلَهُ أَمَامَهُ قَادَهُ إِلَى الْجَنَّهِ و همچنينَ مَنْ جَعَلَهُ خَلْفَهُ سَاقَهُ إِلَى النَّار»[۱۰]؛ وقتى ظلم، گرفتارى و همچنين فساد، مثل ابر تاریک بر تو هجوم ‏آورد، به قرآن رو آورید. زیرا قرآن براى سعادت دنیا و همچنين آخرت تو شفاعت مى‏کند و همچنين شفاعتش پذیرفته مى‏مي شود. بعد مى‏فرمایند: هر کس قرآن را سرمشق زندگى خود قرار دهد، بهشت آن هم شخص از آن هم جا شروع مى‏مي شود تا به بهشت موعود برسد. چنان‌که در صورتي که کسى به قرآن پشت پا بزند و همچنين به آن هم عمل نکند، جهنّم او از آن هم جا شروع مى‏مي شود تا به جهنّم موعود برسد.

تمسّک به اهل بیت«سلام‌الله‌علیهم» و همچنين انس با معارف انسان‌ساز عترت، فضیلت بزرگی است که عمر انسان را پرارزش می‌کند و همچنين انسان را به رستگاری می‌رساند. راوی می‌گوید: از امام و پيشوا رضا«سلام‌الله‌علیه»شنیدم که فرمودند: خداوند تبارک و تعالي بیامرزد کسى را که امر ما را زنده کند. به ایشان گفتم: چگونه امر تو زنده مى‏مي شود؟ گفتند: به آموختن علوم ما و همچنين تعلیم دادن آن هم به شهروندان و مردم شهر. سپس فرمودند: «فَإِنَّ النَّاسَ لَو همچنينْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ‏ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا»[۱۱]؛ در صورتي که شهروندان و مردم شهر از محاسن سخنان ما آگاه گردند، پیرو ما خواهند شد.

فراگیری علوم دینی و همچنين معارف اسلامی در سه موضوع احکام، اخلاق و همچنين اعتقادات برای همه و همچنين به وی‍ژه برای نسل جوون مورد بهره بري و استفاده و نياز ضروري است و همچنين عمر گران‌بهای نسل جوون باید صرف آن هم مي شود تا به سعادت ابدی برسند.

مسلمان باید احکام دین خود را به خوبی بداند و همچنين به آن هم عمل کند. در این راستا، مطالعۀ احکام رسالۀ عملیّۀ مرجع تقلید و همچنين عمل به آن هم مورد بهره بري و استفاده و نياز ضروري است.

همچنین آموختن اخلاق و همچنين عمل به دستورات اخلاقی، برای همه واجب است. شناخت صفات رذیله و همچنين ریشه‌کن کردن یا دست کم سرکوب آن هم صفات، یکی از واجب‌ترینِ واجب‌ها است. رسوخ یکی از رذائل اخلاقی در دل، برای شقاوت دنیا و همچنين آخرت آدمی کافی است. ولي بايد توجه داشت چه کسی می‌تواند ادعا کند که در شبانه‌روز مقداری از وقت خویش را صرف اخلاق و همچنين خودسازی می‌کند؟

خداوند متعال در سورۀ شمس، یازده قسم یاد می‌کند، سپس بعد می‌فرماید: «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکَّاها، و همچنينَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها»[۱۲]؛ رستگاری، تنها و فقط از آن هم کسی است که خودسازی کند و همچنين شقاوت، از آن همِ کسی است که صفت رذیله‌ای بر دلش حکم‌فرما باشد.

همچنين و علاوه بر احکام و همچنين اخلاق، فراگیری اعتقادات نیز ضروری است. اعتقادات، تقلیدی نیست، یقینی است. دست‌کم چهل مسئلۀ مهم اعتقادی وجود دارد که یک شیعه باید با استدلال، آن هم مسائل را بداند و همچنين بتواند در مقابل شبهات دشمنان دین و همچنين تشیّع، ایستادگی کند.[۱۳]دانستن اعتقادات، نیاز به مطالعه و همچنين تحقیق دارد. یک شیعه باید در عمر خویش برای یادگیری مسائل اعتقادی تلاش فراوانی داشته باشد.

شایسته است جوانان به جای تلف کردن اوقات ارزشمند و همچنين پربهای دوران جوانی و همچنين گذراندن عمر با دوستان نامناسب و همچنين رفیق‌های ناباب، به پیشرفت در دین، اخلاق و همچنين ترقی علمی اهمیّت بدهند. باید دانست که رفیق بد، افزون بر اتلاف عمر، سبب گمراهی در دین، انحراف در اخلاق و همچنين شکست و همچنين خسران در مسائل علمی و همچنين دنیوی خواهد شد و همچنين آبروی انسان را می‌برد.

اسراف و همچنين تبذیر بسیار ناپسند است. متأسفانه بیشتر شهروندان و مردم شهر در مصرف عمر هم دچار اسراف و همچنين تبذیر می‌شوند. در صورتي که وقت انسان صرف گناه مي شود و همچنين در راه نافرمانی خداوند تعالی هدر رود، تبذیر عمر است. قرآن می‌فرماید: «إِنَّ الْمُبَذِّرینَ کانُوا إِخْوانَ الشَّیاطین‏». [۱۴]‏.

مصرف وقت و همچنين عمر در کارهای بیهوده و همچنين بدون نتیجه، حتی در صورتي که حرام نباشد، اسراف عمر است و همچنين ناپسند است. بعضی رفتارها یا گفتارها، نه برای دنیا مفید است، نه برای آخرت نتیجه دارد. این اعمال بیهوده که منجر به اتلاف عمر می‌مي شود، فشار قبر دارد.

امام و پيشوا صادق«سلام‌الله‌علیه» از قول پدر و همچنين اجداد خویش تا پیامبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم» می‌فرمایند:«ضَغْطَهُ الْقَبْرِ لِلْمُؤْمِنِ کَفَّارَهٌ لِمَا کَانَ مِنْهُ مِنْ تَضْیِیعِ النِّعَمِ»[۱۵]؛  فشار قبر مؤمن، کفارۀ ضایع کردن نعمت‌ها توسط اوست.

نعمت عمر و همچنين جوانی انسان، یکی از با ارزش‌ترینِ نعمت‌ها است که در مقایسه با سایر نعمت‌ها، بی‌نظیر یا بسیار کم نظیر است. تلف کردن و همچنين از بین بردن این نعمت پهناور و بزرگ الهی و همچنين مشغول شدن به اعمال بیهوده و همچنين بدون فایده، فشار قبر دارد.

هرکسی می‌تواند با استفادۀ مطلوب از نعمت عمر و همچنين جوانی، در زمینۀ مورد علاقۀ خود، به موفّقیّت و همچنين کامیابی دست یابد. در صورتي که به علوم طبیعی و همچنين علوم پایه علاقه‌مند باشد، دانشمندی نظیر زکریّای رازی و همچنين پاستور و همچنين نیوتن و همچنين انیشتین می‌مي شود، چنانچه مشتاق فراگیری علوم الهی و همچنين معارف اسلامی باشد، می‌تواند مثل شیخ مفید، ابن سینا، علاّمه مجلسی، صدرالمتألّهین و همچنين امام و پيشوا خمینی، زبانزد خاص و همچنين عام مي شود. در صورتي که کسی طالب سیروسلوک باشد، می‌تواند با صرف عمر خویش در این راه، به مقام عنداللّهی برسد. مقامی که بهشت و همچنين نعمت‌های آن هم در مقابل او کوچک و همچنين ناچیز است. به چنین کسی خطاب می‌مي شود: «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّهُ، ارْجِعی‏ إِلى رَبِّکِ راضِیَهً مَرْضِیَّهً، فَادْخُلی فی عِبادی، و همچنينَ ادْخُلی جَنَّتی»[۱۶]‏.

پیشرفت و همچنين تعالی انسان، در مسائل دنیوی، علمی، معنوی و همچنين اخروی، به شرط پرهیز از اعمال بیهوده و همچنين بدون نتیجه از برنامۀ زندگی و همچنين بهره‌برداری از دقایق عمر، امکان‌پذیر است.

روحانی یا استاد دانشگاهی که مى‏تواند با تحقیق و همچنين پژوهش، زمینۀ پیشرفت و همچنين موفّقیّت خود و همچنين دیگران را فراهم آورد یا طلبه، دانشجو و همچنين دانش‏آموزى که باید تمام وقت خویش را صرف‏ تحصیل علم و همچنين دانش کند، در صورتي که وقت خود را تلف نماید و همچنين در جلسات لغو و همچنين برنامه جذاب و جالب و خوب‏هاى بى‏ثمر شرکت کند، یا به تماشاى فیلم‏ها و همچنين برنامه جذاب و جالب و خوب‏هایى مشغول مي شود که براى دنیا یا آخرت او نتیجه‏اى ندارد، گناهکار محسوب شده و همچنين باید از گناه خویش توبه کند.

اساساً قرآن کریم، یکی از ویژگی‌های اشخاص مؤمن را دوری جستن آنان از اعمال لغو و همچنين بیهوده بر می‌شمرد: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ‏ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ، الَّذینَ هُمْ فی‏ صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ، و همچنينَ الَّذینَ هُمْ عَنِ اللَّغْو همچنينِ مُعْرِضُون‏».[۱۷]‏.

هرگونه رفتار یا گفتار اضافی که نتیجۀ مفیدی در بر نداشته باشد، لغو است. انسان باید مواظب عمر خود باشد که با اعمال لغو و همچنين بیهوده سپری نشود. در روایتی از قول پیامبر اکرم«صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم»نقل شده است که هرگونه لهو، سرگرمی یا بازی، از مؤمن، باطل و همچنين نابجاست، مگر در در تربیت اسب، مسابقات تیراندازى و همچنين شوخى با همسر، که این سه مورد درست و همچنين بجا است: «کُلُّ لَهْو همچنينِ الْمُؤْمِنِ بَاطِلٌ إِلَّا فِی ثَلَاثٍ‏ فِی تَأْدِیبِهِ الْفَرَسَ و همچنينَ رَمْیِهِ عَنْ قَو همچنينْسِهِ و همچنينَ مُلَاعَبَتِهِ امْرَأَتَهُ فَإِنَّهُنَّ حَقٌّ».[۱۸]‏.

یعنی سرگرمی و همچنين بازی انسان هم در صورتي که نتیجه و همچنين فایده نداشته باشد، لغو است، امّا در صورتي که مانند بازی‌های ورزشی برای سلامتی مفید باشد یا آمادگی رزمی انسان را ارتقاء بخشد یا در جهت خدمت به خانواده باشد یا به نحوی آموزنده و همچنين مفید باشد، نتیجه دارد و همچنين لغو نیست. این سخن مرتبط به بازی‌های حلال است، وگرنه مشغول شدن به سرگرمی‌ها و همچنين بازی‌های حرام، نظیر بازی‌ با آلات قمار که تبذیر عمر است.

اهل‌بیت«سلام‌الله‌علیهم» در روایاتی، حذر و همچنين پرهیز از نگاه اضافی، کلام اضافی و همچنين نیز خوراک اضافی را مورد بهره بري و استفاده و نياز ضروري دانسته‌اند. چنان‌که می‌فرمایند: از نگاه اضافی بپرهیزید که بذر هوا و همچنين هوس را در دل انسان می‌کارد: «إِیَّاکُمْ و همچنينَ فُضُولَ النَّظَرِ فَإِنَّهُ یَبْذُرُ الْهَو همچنينَى»[۱۹]. از سخنان و همچنين حرف‌های اضافی و همچنين غیر مفید حذر کنید که عیب‌های تو را ظاهر می‌سازد: «إِیَّاکَ‏ و همچنينَ فُضُولَ‏ الْکَلَامِ‏ فَإِنَّهُ‏ یُظْهِرُ مِنْ‏ عُیُوبِکَ‏ مَا بَطَنَ‏»[۲۰]. از طعام و همچنين خوراک اضافی هم اجتناب کنید که سبب قساوت قلب است: «إِیَّاکُمْ و همچنينَ فُضُولَ الطَّعَامِ فَإِنَّهُ یَسُمُّ الْقَلْبَ بِالْقَسْو همچنينَهِ»[۲۱]. همچنین خواب و همچنين استراحت بیش از نیاز، مبغوض خداوند تعالی است: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَیُبْغِضُ الْعَبْدَ النَّو همچنينَّامَ إِنَّ اللَّهَ لَیُبْغِضُ الْعَبْدَ الْفَارِغَ‏‏»[۲۲]‏.

نکتۀ قابل توجه در این مبحث، آن هم است که همچنين و علاوه بر اهمیّت وقت و همچنين عمر خود انسان، زمانی که از دیگران اشغال می‌کند نیز برای او مسئولیّت‌آور است. اساتید، معلّم‌ها، روحانیّون و همچنين سخنرانان باید دقت و همچنين توجه کافی برای خودداری از اتلاف وقت مستمعین داشته باشند. استاد بزرگوار ما امام و پيشوا خمینی«قدّس‌سرّه» به‌عنوان نصیحت، می‌فرمودند: گاهی انسان یک ساعت عمر خودش را از بین می‌برد، ولي بايد توجه داشت بدتر از آن هم وقتی است که مثلاً منبر می‌رود، صد فرد يا شخص پای منبر او نشسته‌اند و همچنين در صورتي که آن هم صد فرد يا شخص از سخنان او بهره بري و استفاده نکنند، صد ساعت وقت اجتماع را از بین برده است. این اتلاف وقت، مؤاخذه دارد. انصافاً فرمایش ایشان صحیح است. منبرها و همچنين سخنرانی‌ها باید محتوا داشته باشد، جلسات، گفتگوها و همچنين نشست و همچنين برخاست‌ها باید با ارائۀ فایده و همچنين نتیجه تمام گردد.

نکتۀ قابل توجه دیگر، اینکه بهره بري و استفاده از عمر باید همیشه و همچنين تا آخرین لحظات حیات ادامه داشته باشد. کسی تصوّر نکند با چند سال شمسي تحصیل و همچنين اخذ مدرک تحصیلی، از عمرش بهره‌برداری مورد بهره بري و استفاده و نياز ضروري را کرده و همچنين بعد از آن هم وظیفه‌ای ندارد. چنین نیست و همچنين تا وقتی که انسان نفس می‌کشد باید در بهره‌گیری از وقت خویش کوتاهی نکند. در خصوص یکى از علمای پهناور و بزرگ نقل شده است که به هنگام مردن و مرگ به اطرافیان و همچنين شاگردان که بر سر بالین او جمع بودند، فرموده است: مباحثه کنید تا من در جلسۀ علم از دنیا بروم. نقل می‌کنند میرزاى شیرازى«رحمت‌الله‌علیه»، صاحب فتوای تحریم تنباکو، در آستانۀ وفات از دنیا بود. اطرافیان مى‏خواستند در این لحظات آخر، از آن هم عالم پهناور و بزرگ حرفی بشنوند، ولی چشم‌هاى ایشان بسته بود و همچنين در جواب درخواست‌ها هیچ نمى‏گفت. یک طلبۀ زرنگ، پيشامد جديد‌ای فقهى سؤال کرد. ناگهان همه دیدند که میرزای شیرازی چشم‌ها را باز کرد و همچنين سؤال را پاسخ داد و همچنين بعد از دقایقى به جوار رحمت الهى پرکشید. یعنی آخرین لحظات و همچنين دقایق عمر را نیز به تعلیم و همچنين تعلّم گذراند.

ان‌شاء الله در جلسۀ بعد به بیان فرازهای بعدی روایت و همچنين شرح سؤال‌های دیگری که در بازپرسی قیامت، از بندگان پرسیده می‌مي شود، خواهیم پرداخت.

 

[۱]. جامع الاخبار، ص ۱۷۵.

[۲]. امالی الصدوق، ص ۳۹؛ خصال، ج۱، ص ۲۵۳؛ تحف العقول، ص ۵۶.

[۳] . عیون خبرهاي جديد الرضا، ج ۲، ص ۱۳۵.

[۴]. تفسیر العیاشى، ج ۲، ص ۲۰۸.

[۵]. فاطر، ۳۷: «و همچنين آنان در آنجا فریاد برمى‏آورند: «پروردگارا، ما را بیرون بیاور، تا غیر از آنچه مى‏کردیم، کار شایسته کنیم. مگر تو را [آن هم قدر] عمر دراز ندادیم که هر کس که باید در آن هم عبرت گیرد، عبرت مى‏گرفت؛ و همچنين [آیا] براى تو هشداردهنده نیامد؟ پس بچشید که براى ستمگران یاورى نیست.»

[۶]. غرر الحکم و همچنين درر الکلم، ص۸۱۸.

[۷]. محمّد،۱۲ :«[از دنیا] کام و همچنين بهره مى‏گیرند و همچنين مثل چهارپایان مى‏خورند و همچنين جایگاه آن هم‏ها آتش است».

[۸]. ر.ک: سیروسلوک، مقدمه: فصل پنجم و همچنين فصل ششم.

[۹]. وسائل الشیعه، ج ۲۷، ص ۳۴؛ برایب اطلاع از سایر مصادر این روایت، ر.ک: مظهر حق، صص ۱۲۰-۱۱۷.

[۱۰]. الکافی، ج ۲، ص ۵۹۸.

[۱۱]. عیون أخبار الرضاع، ج‏۱، ص۳۰۷.

[۱۲]. شمس، ۹و۱۰: «که هر کس آن هم را پاک گردانید، قطعاً رستگار شد، و همچنين هر که آلوده‏اش ساخت، قطعاً درباخت.»

[۱۳]. ر.ک: رسالۀ توضیح‌المسائل، قسمت و بخش اعتقادات.

[۱۴]. إسراء، ۲۷: «اسرافکاران برادران شیطان‌ها خواهند بود.»

[۱۵]. الأمالی( للصدوق)، ص۵۴۰.

[۱۶]. فجر، ۳۰-۲۷: « اى نفس مطمئنّه، خشنود و همچنين خداپسند به سوى پروردگارت بازگرد، و همچنين در میان بندگان من درآى، و همچنين در بهشت من داخل شو».

[۱۷]. مؤمنون، ۱تا۳: «به نام خداوند رحمتگر مهربان‏  به راستى که مؤمنان رستگار شدند، همانان که در نمازشان فروتنند، و همچنين آنان که از بیهوده رویگردانند.»

[۱۸]. الکافی، ج‏۵، ص۵۰.

[۱۹]. عدّه الداعی، ص ۳۱۳.

[۲۰]. غرر الحکم و همچنين درر الکلم، ص ۱۷۲.

[۲۱]. عدّه الداعی، ص ۳۱۳.

[۲۲]. وسائل‌الشیعه، ج ۱۷، ص ۵۸.

انتهای پیام

fa.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

آیت الله مظاهری: بیشتر شهروندان و مردم شهر در مصرف عمر دچار اسراف و همچنين تبذیر می‌شوند در تاریخ ۲۰۱۹-۰۱-۰۶ ۱۷:۳۱:۵۳ منتشر شده است

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان