گفتگو با ابراهیم فیاض؛ عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران چه کنیم مصرف مشروبات الکلی در جامعه کاهش یابد؟

گفتگو با ابراهیم فیاض؛ عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران چه کنیم مصرف مشروبات الکلی در جامعه کاهش یابد؟

|گفتگو با ابراهیم فیاض؛ عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران چه کنیم مصرف مشروبات الکلی در جامعه کاهش یابد؟ از مسیح داراب|

باگذشت حدود ۱۴۰۰ سال شمسي از ظهور اسلام و همچنين صدور احکام اسلامی از ابتدا به تا حال عده‌ای نظر بر این دارند که در این زمانه با گسترش علم و همچنين تکنولوژی به برخی احکام اسلامی نیازی نیست. یکی از این احکام که تحت کنش‌های اجتماعی قرارگرفته و همچنين مورد هجوم واقع شده "حکم منع مصرف مشروبات الکلی" است؛ برخی آن هم را موجب سلب آزادی انسان معرفی کرده‌اند و همچنين برخی دیگر معتقدند که احکام این‌چنینی منشأ تاثيرات و همچنين اثرات اجتماعی فراوانی خواهند بود.

به همین بهانه در گفتگوی با "ابراهیم فیاض، عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران" به این موضوع پرداخته ایم که آیا احکام شرعی همچون منع مصرف مشروبات الکلی و همچنين یا مباحثی در خصوص ارضای غرایز جنسی، پاسخگوی مسائل فردی است یا در افزایش سطح سلامت اخلاقی جامعه مؤثر است؟ 

اسلام در وضع قوانین و همچنين احکام اسلامی چه معیاری را مورد توجه قرار داده و همچنين ارضای غرایز انسانی را چقدر مهم دانسته است؟
اسلام با رهبانیت و همچنين ترک دنیا مخالف است. از طرفی نیز سرکوب کردن هیچ غریزه‌ای؛ جنسی، زیباشناسی، اقتدار و قدرت و همچنين هر غریزه دیگری را قبول ندارد. بنابر نظر اسلام همه این غرایز باید ارضا شده و همچنين پاسخ داده مي شود. چنانچه در سخنان پیامبر اکرم (ص) سخنان زیادی را در این ارتباط و رابطه شاهد هستیم؛" «لارهبانیة فی الاسلام»(1) در اسلام رهبانیتی نیست و همچنين همچنین "النکاح سنتی"(2) بنابراین اسلام بر داشتن یک ارتباط جنسی مشروع سفارش کرده است.

آنچه در این بین وجود دارد این است که به یاد داشته باشیم که اسلام با چیزی که مخالف است طغیان و همچنين کفر است. چنانچه در صورتي که این غرایز به طغیان و همچنين کفر برسند آن هم را قبول نمی‌کند.

**سه مبنای اساسی در اسلام برای بیان احکام اجتماعی

نقطه مهم اینکه اسلام سه عنوان را در بیان احکام اجتماعی بسیار مهم دانسته است؛ یکی در امان ماندن مال شهروندان و مردم شهر، دوم حفاظت از مسائل جنسی و همچنين سوم حفاظت از مالکیت شهروندان و مردم شهر که باید مورد توجه قرار گیرد. با بیان این سه اصل مهم می‌بینیم که همه غرایز انسانی باید پاسخ داده شوند، مگر اینکه این غرایز از مسیر حق و همچنين درست خود فاصله گرفته و همچنين کفر به حساب آیند که در این‌صورت حق‌الناس پیش آمده که خداوند از هر چه بگذرد و همچنين آن هم را ببخشد از حق‌الناس نگذشته و همچنين جزای سنگینی برای آن هم قرار داده است.

بنابراین مبنای اسلام در وضع احکام اسلامی را چه چیزی می‌قدرت دانست؟
مبنای اسلام قانون نیست، حقوق است و همچنين وقتی سیره اهل‌بیت (ع) را هم در این امر بررسی و همچنين ديدن می‌کنیم، می‌بینیم که مبنای احکام اسلامی را در بعد اجتماعی، حقوق دانسته‌اند و همچنين این امر بسیار حائز اهمیت است. همه‌چیز از حق شروع می‌مي شود؛ بدین معنا همه غرایزی که خداوند در وجود انسان‌ها قرار داده، باید ارضا شوند. 

به تعبیر دیگر از حقوق انسان این است که غرایزش ارضا مي شود و همچنين اسلام آمده که حق‌ها را بیان و همچنين ادا نماید. مبنایی که اسلام در وضع احکام مورد توجه قرار داده این است که غرایز ارضا شده و همچنين جلوی فسادها و همچنين طغیان‌ها گرفته شوند و همچنين در این راستا با همه فرهنگ‌ها هم تا جایی که طغیان و همچنين فسادی در آن هم‌ها نباشد، کنار میاید.

در فقه اسلام هم شاهد هستیم که پاسخ به غرایز جزو حقوق انسان شمرده شده و همچنين چنانچه اولین رساله‌ای که از امام و پيشوا معصوم، امام و پيشوا سجاد (ع) صادر شده رساله حقوق است. بنابراین اصل حق است نه قانون و همچنين در برابر حق، هرچه قرار بگیرد باطل است. چارچوب اسلامی ما بر اساس حقوق و همچنين دعا می‌باشد.

با توجه به مسائلی زيرا و به درستي که ارضای غرایز انسان که مطرح کرده اید، آیا نظر دارید که بین ارضا شدن غرایز انسان مخصوصاً غریزه جنسی و همچنين مصرف مواد اعتياد آور و مخدر و همچنين مشروبات الکلی  ارتباط و رابطه‌ای وجود دارد؟
من نمی‌گویم، اسلام این حرف را می‌زند. در مقدمه وسائل‌الشیعه آمده که لذت جنسی، خصوصاً ازدواج موقت را بدل از مشروب جعل کردیم. یعنی می‌خواهد بگوید لذت جنسی چه برای زن و همچنين چه برای مرد در قالب ازدواج موقت، در صورتي که در جامعه رواج پیدا کرده و همچنين شکل بگیرد به شدت جای مشروب را می‌گیرد.

در صورتي که غریزه جنسی در یک جامعه در حیطه صحیح و همچنين درست خودش افزایش پیدا کند؛ آزادی زن زیاد می‌مي شود زيرا و به درستي که زن مظهر شهوت(علاقه) است و همچنين مرد مظهر قوه غضبیه. زن با تمام وجودش مظهر علایقی زيرا و به درستي که، علاقه به زیباپرستی، میل به اقتدار و قدرت‌طلبی، اشتیاق به تکنولوژی، علاقه به مسکن، شهرسازی و همچنين…  است. زن است که تکنولوژی را خلق کرده، زن است که زیباشناسی را خلق کرده و همچنين در تاریخ هم همین است. در علم شهروندان و مردم شهر‌شناسی جمله مشهوری است که در صورتي که زنان نبودند مردها سر درخت‌ها زندگی می‌کردند. در جامعه‌ای که غریزه جنسی به شکل مشروع ارضا نمی‌مي شود جایش را مشروب و همچنين مواد اعتياد آور و مخدر می‌گیرد. 

در صورتي که ارتباط و رابطه جنسی به شکل مشروع آزاد مي شود جامعه پویاتر شده، زنان از لحاظ اجتماعی فعال‌تر می‌شوند زيرا و به درستي که غریزه جنسی در فشار نیست. این هم باید توجه مي شود که ازدواج دائم به شکل عام اهمیت و همچنين جایگاه خودش را دارد. جایی که ازدواج دائم امکانش نباشد مثلاً زنان بیوه، زنان مطلقه، موضوع دیرکرد ازدواج و همچنين هر چیز دیگری که فکرش را بکنید، ازدواج موقت مکمل ازدواج دائم می‌مي شود. باتوجه به اینکه ارتباط و رابطه جنسی یک ارتباط و رابطه عاطفی است، با ازدواج موقت، ازدواج دائم قوی می‌مي شود و همچنين با وجود چنین مکملی بساط مشروب، مواد اعتياد آور و مخدر، افسردگی و همچنين خودکشی همه جمع شده و همچنين جامعه به خلاقیت مثبت به دور از خشونت و همچنين ویرانگری در کمال می‌رسد.

با توجه به مبنایی که برای اسلام در وضع قوانین بیان فرمودید، حکم "منع مصرف مشروبات الکلی" را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
یک سری مسائل وجود دارد که در حقیقت از آن هم‌ها می‌قدرت به‌عنوان کالای مکمل غرایز انسانی یاد کرد. اسلام با مشروب و همچنين مواد اعتياد آور و مخدر مخالف است. از طرفی با آن هم‌ها بسیار منطقی برخورد کرده و همچنين از جهتی هم گفته در مشروب منافعی وجود دارد؛ چراکه بالاخره الکل طبیعی هم داریم چنانچه در پزشکی بیان می‌کنند که پوست مرکبات پر از الکل طبیعی است و همچنين پزشکان نظر دارند که پوست لیمو زيرا و به درستي که الکل داشته و همچنين خاصیت دارد، مصرف مي شود.

اسلام می‌گوید بله در مشروب یک سری منافعی وجود دارد، ولي بايد توجه داشت ضرر آن هم بیشتر است؛ چرا که بعد شخصیتی داشته و همچنين عقل را زایل کرده و همچنين زيرا و به درستي که عقل زایل می‌مي شود خشونت و همچنين کشت و همچنين کشتار به همراه دارد. مثلاً شاهد هستیم که کشورهای کاتولیک مذهب مثل فرانسوی‌ها، ایتالیایی‌ها و همچنين اسپانیایی‌ها بسیار مست می‌کنند و همچنين زنانشان را کتک می‌زنند.

در صورتي که بحث را در مسیر حکمت "منع مصرف مشروبات الکلی و همچنين مواد اعتياد آور و مخدر" ادامه دهیم باید بگوییم که مشروب کارش خشونت‌زایی است و همچنين مواد اعتياد آور و مخدر کارش خشونت‌زدایی. مواد اعتياد آور و مخدر قوه شخصیت و همچنين اعتماد به نفس را از انسان گرفته و همچنين موجب انفعال فرد می‌مي شود.

از طرف دیگر یک اصل مهم و همچنين ثابت شده وجود دارد و همچنين آن هم اینکه از لحاظ اخلاقی و همچنين عقلانی وقتی مصرف مشروبات و همچنين مواد اعتياد آور و مخدر شروع مي شود، انسان کم‌کم به آنها عادت و همچنين اعتیاد پیدا می‌کند و همچنين با اعتیاد پیدا کردن به این مواد کم‌کم به مرور انسان قوه جنسی‌اش را از دست می‌دهد. و همچنين این نه عقلانی است و همچنين نه اخلاقی که برای داشتن و همچنين آخر گرفتن یک ارتباط و رابطه جنسی موقت، کاری کنیم که کل غریزه و همچنين قوه انسان از بین برود. کل این قوه را از دست بدهیم. 

از لحاظ اجتماعی هم می‌بینیم که غربی‌ها برای مصرف مشروبات تمهیداتی دارند به طوری که در محله‌های سالم کمتر مشروب‌خواری را شاهدش هستیم. در همه رستوران‌ها و همچنين قهوه‌منزل و خانه مشروب سرو نمی‌مي شود. داریم که در کشورها مراکزی وجود دارد که مثلاً شب در قسمتی از شهرستان آن هم هم با تمهیدات پلیس مصرف مشروبات وجود دارد. 

در ساختارهای غربی با اینکه مشروب آزاد است ولي بايد توجه داشت از لحاظ مکانی و همچنين زمانی به‌ شدت محدودش می‌کند. در اروپا و همچنين امریکا کسی که مشروب می‌خورد مورد ذم شهروندان و مردم شهر قرار گرفته و همچنين کسی که مصرف مشروب ندارد شهروندان و مردم شهر او را بسیار قبول دارند و همچنين این‌گونه است که در بسیاری از موارد در موقعیت‌های متنوع و گوناگون و مختلف اشخاص برای رسیدن به منصب و همچنين جایگاه اجتماعی خود، عدم مصرف مشروب خود را بیان کرده و همچنين آن هم را افتخار و همچنين مزیتی برای خود می‌دانند.

پی نوشت:
۱- تمیمی مغربی، نعمان بن محمد، دعائم الاسلام، ج ۲، ص ۱۹۳، مصر، دایره المعارف، ۱۳۸۵ ق
۲- إحیاء علوم الدین/کتاب آداب النکاح/الباب الأول

منبع: تبیان

انتهای پیام

گفتگو با ابراهیم فیاض؛ عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران چه کنیم مصرف مشروبات الکلی در جامعه کاهش یابد؟ در تاریخ ۱۹۷۰-۰۱-۰۱ ۰۳:۳۰:۰۰ منتشر شده است

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان