طنز و همچنين شوخی خداپسندانه در روایات

%name طنز و همچنين شوخی خداپسندانه در روایات

شفقنا-طنز و همچنين مزاحِ آرمانی و همچنين مطلوب از نظر اسلام، طنز پُرمحتوا و همچنين هدفدار است. طنزی که مبنای آن هم جز صدق و همچنين حقیقت و همچنين واقعیت چیز دیگری نیست. در این جا واقعیات و همچنين حقایق اندک با اندیشه های پاک در قالب زیبایی طنز، پردازش می مي شود و همچنين پایه آفرینشی هنری را پی ریزی می کند. رسول خداوند تبارک و تعالي صلی الله علیه و همچنين آله می فرمایند:

إنّی أمزحُ ولا أقولُ إلاّ حقّا؛(۲)

من مزاح و همچنين شوخی می کنم ولی در آن هم جز سخن حق چیزی نمی گویم.

طنز صادق و همچنين هدفدار، هنری است که با استخدام زیبایی ها و همچنين برانگیختن احساس زیبادوستی مخاطب، پیام اصیل و همچنين مورد نیاز او را بر دل و همچنين جانش می نشاند. چنین طنزی همچنين و علاوه بر پیام رسانی و همچنين تثبیت واقعیات در مخاطبان، باعث سرور و همچنين دلشادی و همچنين الفت و همچنين محبت در میان اشخاص جامعه می گردد؛ از این رو از طنز و همچنين مزاح صادق و همچنين پرمحتوا، نه تنها در روایات نهی نمی مي شود که بر آن هم تأکید و همچنين ترغیب نیز می گردد:

رسول خداوند تبارک و تعالي صلی الله علیه و همچنين آله می فرمایند:

إنّما أنا بشرٌ مثلُکم أُمازِحُکم؛(۳)

من نیز، بشری مثل شمایم و همچنين با تو مزاح و همچنين شوخی می کنم.

و همچنين در جای دیگر می فرمایند:

إنّ اللّهَ تعالی لا یُؤاخِذُ المَّزاحَ الصادقَ فی مزاحِه؛(۴)

همانا، خداوند تبارک و همچنين تعالی، بسیار مزاح کننده راستگو را در مورد مزاحش، مؤاخذه نمی فرماید.

به نقل از شفقنا کتاب پژوهشی در مورد طنز در شریعت و همچنين اخلاق در ادامه مینویسد :امام و پيشوا صادق علیه السلام در جایی از یونس بن شیبانی می پرسد: چگونه است گفتار و همچنين رفتار طنز آمیز تو با یکدیگر؟ یونس می گوید: اندک. امام و پيشوا علیه السلام می فرمایند:

لا تفعلوا؛ فإنّ المداعبهَ مِنْ حُسنِ الخُلقِ و همچنين إنّک لَتُدخِلُ بهاالسّرور علی أخیک؛ و همچنين لقد کان رسول اللّه صلی الله علیه و همچنين آله یُداعِبُ الرَّجُلَ یُریدُ أن یَسِرَّهُ؛(۵)

چنین نکنید [بلکه به مقدار و اندازه متعادل با یکدیگر مزاح و همچنين شوخی نمایید؛] چرا که رفتار و همچنين گفتار طنزآمیز و همچنين شوخ طبعانه از خوش خلقی است و همچنين تو از این طریق سرور و همچنين شادی را بر قلب برادر دینی ات وارد می کنی؛ و همچنين رسول خداوند تبارک و تعالي صلی الله علیه و همچنين آله نیز برای مسرور ساختن شهروندان و مردم شهر، با ایشان شوخی و همچنين مزاح می فرمودند.

از سوی دیگر در روایات بسیاری شامل چند روایت ذیل، به مسرور و همچنين دلشاد نمودن مؤمنان توصیه شده است:

رسول خداوند تبارک و تعالي صلی الله علیه و همچنين آله می فرمایند:

مَن سَرَّ مؤمنا فقد سَرَّنی و همچنين من سَرَّنی فقد سَرَّاللّه؛(۶)

هر که مؤمنی را شاد و همچنين مسرور گرداند، مرا شاد نموده و همچنين هر که مرا شاد نماید، همانا خداوند را شاد نموده است.

و همچنين نیز می فرمایند:

من أدخَلَ علی مؤمن فَرَحا فقد أدْخَلَ عَلَیَ فَرَحا و همچنينَ مَن أدْخَلَ عَلَیَ فَرَحا فقد إتَّخَذَ عنداللّهِ عهدا و همچنين مَن اتّخذ عنداللّه عهدا جاءَ من الآمِنین یومَ القیامهِ؛(۷)

۱- امالی صدوق، ص ۱۶۳؛ بحارالانوار، ج ۷۶، ص ۵۸.
۲- جامع السعادات، ج ۲، ص ۳۰۱؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ، ج ۶، ص ۳۳۰؛ محّجه البیضاء، ج ۵، ص ۲۳۲.
۳- کنز العمّال، ج ۳، ص ۶۵۰، ح ۸۳۲۹؛ تهذیب التهذیب، ج ۸، ص ۱۵۱.
۴- کنز العمّال، ج ۳، ص ۶۴۹، ح ۸۳۲۶.
۵- کافی، ج ۲، ص ۶۶۳، ح ۳.
۶- کافی، ج ۲، ص ۱۸۸، ح ۱.
۷- بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۴۱۳، ح ۲۷.

___________________________________________________
هر که بر مؤمنی شادی و همچنين سرور وارد گرداند، همانا که بر قلب من شادی وارد کرده است و همچنين هر که بر من شادی و همچنين سرور وارد گرداند نزد خداوند تبارک و تعالي، عهد و همچنين پیمانی خواهد داشت که با آن هم در روز قیامت از اهل امن و همچنين امان خواهد بود.

با نظر به روایات فوق و همچنين روایاتی از این دست، می قدرت نتیجه گرفت که:

به روش کلی، از دیدگاه اسلام، به کارگیری طنز و همچنين مزاح و همچنين لطیفه، در صورتی که بر مبنای حقیقت و همچنين صداقت استوار باشد و همچنين از حدّ اعتدال خارج نگردد، و همچنين با نیّت و همچنين هدف دلشاد نمودن مؤمنان و همچنين زدودن غبار خستگی و همچنين غم از روح و همچنين جسم ایشان، نه تنها جایز، بلکه خداپسندانه و همچنين مورد تأیید و همچنين تأکید است.

در روایتی امام و پيشوا جعفر صادق علیه السلام به یکی از شیعیان (یونس شیبانی) فرمودند:

«… رفتار و همچنين گفتار طنزآمیز و همچنين شوخ طبعانه [با نیّت مسرور نمودن شهروندان و مردم شهر] از مصادیق و همچنين جلوه های حسن خلق است».

اینک برای آن هم که ارزش طنزپردازیِ صادق و همچنين هدفدار و همچنين عرضه آن هم در قالب های متنوع و گوناگون و مختلف گفتاری، رفتاری و همچنين… بیش تر روشن مي شود به روایات «حسن خلق» نیز _ با این دید که طنز و همچنين طنزپردازی از جلوه های حسن خلق است _ نظر می افکنیم:

در مجموعه روایات، حسن خلق، سنگین ترین(۱) و همچنين با فضیلت ترین(۲) عمل در میزان اعمال، مایه سعادت دنیا و همچنين آخرت(۳)، رأس همه کارهای نیک(۴)، نصف دین(۵) و همچنين… معرفی گردیده است؛ در روایتی که از امام و پيشوا علی علیه السلام نقل شده است، خلق حسن و همچنين نیکو از نتایج کمال و همچنين باروری عقل معرفی می گردد:

الخُلقُ المحمودُ مِن ثِمارِ العقلِ والخُلقُ المذمومُ من ثِمار الجَهِل؛(۶)

خلق و همچنين خوی نیکو و همچنين پسندیده از نتایج عقل و همچنين اندیشه و همچنين خلق و همچنين خوی بد و همچنين ناپسند از نتایج جهل و همچنين نادانی است.

از این رو می قدرت گفت که طنز و همچنين مزاح مطلوب و همچنين محبوب از دیدگاه روایات، از باروری فکر کردن و انديشيدن کردن و انديشيدن و همچنين اندیشه و همچنين کمال عقل سرچشمه می گیرد نه از جهل و همچنين نقصان عقل؛ وجود چنین طنز و همچنين مزاحی در رفتار و همچنين گفتار، از نشانه ها و همچنين ویژگی های مؤمنان معرفی می گردد؛ چنان که رسول خداوند تبارک و تعالي صلی الله علیه و همچنين آلهمی فرمایند:

المُؤمنُ دَعِبٌ لَعِبٌ و همچنين المُنافِقُ قَطِبٌ غَضِبٌ؛(۷)

مؤمن، شوخ طبع و همچنين بازیگر است و همچنين منافق، عبوس و همچنين غضبناک.

و همچنين امام و پيشوا جعفر صادق علیه السلام نیز می فرمایند:

ما من مؤمن إلاّ و همچنين فیه دِعابَهٌ؛(۸)

هیچ مؤمنی نیست مگر آن هم که در کردار او شوخی و همچنين مزاح وجود دارد.

شخص پیامبر اکرم صلی الله علیه و همچنين آله شوخ طبع بودند و همچنين برای دلشاد ساختن دیگران، مکرّر مزاح و همچنين شوخی می نمودند.

بیشتر مزاح های پیامبراکرم صلی الله علیه و همچنين آله با کودکان و همچنين ضعفا و همچنين دل شکستگان و همچنين پیران بود؛ چرا که اینان به مهربانی و همچنين محبت و همچنين دل شادی، بیش تر نیازمندند. در این جا به چهار نمونه از طنز و همچنين مزاح اسوه اخلاق و همچنين فضیلت اشاره می کنیم تا با طنز و همچنين مزاح مطلوب اسلام بیش تر آشنا گردیم:

۱. روزی پیره زنی از دودمان اشجعی به حضور پیامبر صلی الله علیه و همچنين آله آمد. پیامبر از سر مزاح به او فرمود: «پیره زن به بهشت نمی رود.» او به کناری رفت و همچنين شروع به گریه نمود. بلال حبشی، مؤذن پیامبر صلی الله علیه و همچنين آله، او را دید و همچنين از علت گریه اش پرسید و همچنين او علت را گفت. بلال از روی تعجب نزد پیامبر صلی الله علیه و همچنين آله آمد و همچنين ماجرا را بازگو نمود. پیامبر فرمود: «سیاه هم چنین ست [یعنی به بهشت نمی رود]». بلال نیز محزون و همچنين گریان از محضر پیامبر خارج می شد که عباس عموی پیامبر آن هم دو را گریان دید و همچنين علت را جویا شد و همچنين آن هم ها سخن پیامبر صلی الله علیه و همچنين آله را باز گفتند. عباس نزد پیامبر آمد و همچنين ماجرا را عرض کرد؛ پیامبر به عباس، عموی خود، نیز فرمود: «پیر مرد هم چنین است». او نیز اندوهگین شد. سپس پیامبر هر سه را طلبید و همچنين به آن هم ها فرمود: «خداوند اهل بهشت را در حال پیری و همچنين با چهره سیاه وارد بهشت نمی کند، بلکه به صورت جوون و همچنين با زیباترین چهره ها، ایشان را وارد بهشت می گرداند».(۹)

چنان که ملاحظه می مي شود، در این مورد رسول خداوند تبارک و تعالي صلی الله علیه و همچنين آله روی نقطه جهل و همچنين غفلت مخاطب دست می گذارد و همچنين با هدف آگاهی دادن به مخاطبان خود، طنزی زیبا و همچنين دل نشین را طراحی و همچنين اجرا می فرماید و همچنين با در اختیار گرفتن احساسات مخاطبان خود، ضمن این که واقعیتی را بر عمق جان و همچنين باورشان می نشاند، ایشان را با فهماندن حقیقت در قالبی ظریف، مسرور و همچنين دل شاد می گرداند.

۱- عیون أخبار الرضا علیه السلام ج ۲، ص ۳۷، ح ۹۸: «عن رسول اللّه صلی الله علیه و همچنين آله: ما مِن شی ءٍ أثقَلُ فی المیزانِ من حُسنِ الخُلقِ».
۲- اصول کافی، ج ۲، ص ۹۹، ح ۲: «عن رسول اللّه صلی الله علیه و همچنين آله: ما یُوضَعُ فی میزانِ امْرِئٍ یومَ القِیامهِ أفضلُ من حُسنِ الخُلقِ».
۳- صدوق، امالی ص ۴۰۳، ح ۸: «عن رسول اللّه صلی الله علیه و همچنين آله: حُسنُ الخُلقِ ذَهَبَ بِخَیرِ الدّنیا و همچنين الآخرهِ.»
۴- غرر الحکم و همچنين دررالکلم، شماره ۴۸۵۷: «عن علی علیه السلام: حُسن الخُلقِ رأسُ کلِّ بِرٍّ».
۵- خصال، ج ۱، ص ۳۰، ح ۱۰۶: «رسول اللّه صلی الله علیه و همچنين آله: الخُلقُ الحَسَنُ نصفُ الدّین».
۶- غرر الحکم و همچنين دررالکلم، ح ۱۲۸۰ و همچنين ۱۲۸۱.
۷- تحف العقول، ص ۴۹.
۸- اصول کافی، ج ۲، ص ۶۶۳، ح ۲؛ بحارالانوار، ج ۷۶، ص ۶۰؛ مستطرفات السرائر، ص ۴۶۵.
۹-۱- بحارالانوار، ج ۱۶، ص ۲۹۵.
_____________________________________________

انتخاب شفقنا از کتاب پژوهشی در مورد طنز در شریعت و همچنين اخلاق

انتهای پیام

fa.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

طنز و همچنين شوخی خداپسندانه در روایات در تاریخ ۲۰۱۸-۱۱-۱۵ ۱۵:۲۳:۳۴ منتشر شده است

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان