آیت الله سبحانی: روحانیت باید نسبت به مسائل جدید در علم کلام روشنگری کنند

%name آیت الله سبحانی: روحانیت باید نسبت به مسائل جدید در علم کلام روشنگری کنند

شفقنا- حضرت آیت الله العظمی سبحانی با بیان این که روحانیت باید نسبت به مسائل جدیدی که در علم کلام پیش آمده روشنگری  کرده و همچنين پادررکاب باشند، خاطر نشان کرد: این بحث ها و همچنين مانند آنها  سبب شده تا برخی تصور کنند علم جدیدی به نام کلام جدید به وجود آمده در صورتی که اینطور نیست.

به نقل از شفقنا، این مرجع تقلید در نخستین جلسه از سلسله جلسات مسائل جدید کلامی در سالن اجتماعات مدرسه علمیه عالی نواب مشهد، با بیان این که علم کلام همچون دیگر علوم بوده و همچنين بر اثر رشته مسائل دیگر، مسائل کلامی نیز تکامل پیدا کرده، گفت: امروز کسانی در فضای دانشگاهی علم کلام جدید را ارائه داده اند و همچنين بنا دارند تا علم کلام اسلامی را تحقیر کنند و همچنين اینطور بیان می کنند که امروز علم کلام جدید مطرح شده است.

او با بیان این یک شاخه از علم در صورتی به دو قسم تقسیم می مي شود که یا موضوع و همچنين یا مقصود متعدد مي شود، ابراز کرد: در حقیقت آنجا که مقصود و همچنين موضوع هر دو یکی است، نمی قدرت گفت علم تغییر یافته و همچنين امروز کلام جدید و همچنين قدیم نداریم؛ بلکه تنها بحث ما مسائل جدید و همچنين بروزی خواهند بود که در علم کلام شکل گرفته است.

آیت الله سبحانی با بیان این که علم کلام علمی است که از عقاید اسلامی دفاع می کند، تصریح کرد: در علم کلام روز اول یک پيشامد جديد و همچنين روز بعد، پيشامد جديد ای دیگر پدید آمد و همچنين این روند به تدریج تکامل یافت و همچنين هر روز مسائل جدیدی بر علم کلام افزوده شد؛ بنابراین اینجا که مقصود و همچنين غایت هر دو یکی است، باید گفت که علم کلام تغییری نیافته و همچنين مسائل جدید کلامی شکل گرفته است.

او با بیان این که اولین پيشامد جديد در میان مسلمانان خلافت اسلامی و همچنين به تعبیر ما امامت بود، خاطرنشان کرد: نخستین پيشامد جديد کلامی در میان مسلمانان پیشوایی امت بود که آیا پیشوای مسلمانان باید از طرف خداوند پهناور و بزرگ معرفی مي شود یا اینکه شهروندان و مردم شهر هم می توانند بعد از درگذشت پیامبر(ص)، رهبر خود را برگزینند و همچنين آیا رهبری بعد از وفات پیامبر(ص) یک مقام انتصابی و همچنين یا یک مقام اختیاری و همچنين گزینشی است؟ در این جریان امامیه بر قول نخست و همچنين دیگران بر قول دوم خواهند بود.

این مرجع تقلید با اشاره به پيشامد جديد مرتکب کبیره به عنوان دومین پيشامد جديد کلامی، اظهار داشت: این موضوع بعد از گذشت زمانی در میان مسلمانان فاصله زیادی فراهم کرد، آنگونه که اکثریت بر آن هم خواهند بود که مرتکب کبیره، مسلمان و همچنين مومن ولی فاسق است؛ یعنی از اطاعت خداوند بیرون رفته و همچنين در مقابل خوارج بر آن هم شدند که مرتکب کبیره، کافر است و همچنين با دیگر کافران تفاوتی ندارد؛ در این میان معتزله نیز این چنین بیان کردند که نه کافر و همچنين نه مومن است بلکه در میان این دو قرار دارد.

او با اشاره به سومین پيشامد جديد به عنوان مسائل جدید کلامی بیان کرد: بر اثر برخورد مسلمانان با تمدن های رومی و همچنين ایرانی بعدها یک رشته مسائل کلامی پدیدار شد که آیا کلام خداوند قدیم است یا حادث و همچنين سالیان درازی نیز عمر گرانبهای امت اسلامی این پيشامد جديد وارداتی را به خود مشغول ساخت که این علم نیز روز به روز متکامل تر شد.

 

تشکیک در ماوراء الطبیعه با ظهور رنسانس

آیت الله سبحانی با بیان این که بنابراین دو نوع کلام جدید و همچنين قدیم وجود ندارد بلکه تنها مسائل کلامی تغییر یافته تا آنکه زمان به رنسانس رسید، ابراز داشت: با آمدن رنسانس مقیاس داوری ها دگرگون و همچنين تجربه، جایگزین برهان شد که از این طریق تشکیک در ماوراء طبیعت در مجامع علمی راه پیدا کرد چراکه موجودات مادی می توانستند در قلمرو تجربه قرار گیرند ولي بايد توجه داشت ماوراء طبیعت برتر از آن هم است که بخواهد در قلمرو تجربه قرار گیرد.

او با بیان این که در حقیقت رنسانس سبب شد ابزار علم تغییر کند، افزود: بعد از رنسانس اثبات علوم طبیعی با ابزار عقل کنار رفت و همچنين از ابزار شناخت تنها تجربه را قبول می کردند و همچنين عده زیادی معتقد بودند که همه مسائل طبیعی و همچنين کلامی باید با ابزار تجربه پیش بروند که بر اثر این دگرگونی در داوری یک رشته مسائل جدیدی در علم کلام طرح شد.

این مرجع تقلید اولین پيشامد جديد در این زمینه را علت پیدایش دین عنوان و همچنين ابراز کرد: عده ای گفتگو کردند که علت گرایش دین به انسان چیست و همچنين در این زمینه نظر عده ای بر این بوده که ریشه گرایش به دین و همچنين نظر به خداوند تبارک و تعالي، جهل بشریت به عوامل طبیعی بوده و همچنين ضمن وضع فرضیه هایی این پيشامد جديد را مطرح کردند که چرا بشر متدین شده و همچنين معبد و همچنين بت منزل و خانه درست کرده و همچنين ریشه این اعتقادات به خداوند متعال در وجود بشریت از کدام مصدر نشات گرفته است.

آیت الله سبحانی ادامه داد: در پاسخ به این شبهه عده ای این چنین بیان کردند که ریشه این گرایش به دین و همچنين نظر به خداوند تبارک و تعالي جهل بشریت به عوامل طبیعی بوده، چراکه در قبل از روابط موجودات آگاهی نداشته و همچنين ناچار بوده همه حوادث ماوراء الطبیعه را به خداوند نسبت دهد و همچنين امروز که علل و همچنين روابط روشن شده دیگر نیازی به فرضیه خداگرایی نیست.

 

او با بیان اینکه تيم دیگری نیز معتقدند ترس بشریت از حوادث ناخواسته همچون طوفان، صاعقه و همچنين زلزله سبب شد که به چنین موجودات مافوق نظر پیدا کنند، افزود: عده دیگری نیز معتقدند عوامل جنسی و همچنين عشق سبب شده تا انسان به خداوند متعال معتقد مي شود؛ در این زمینه اصل پيشامد جديد محترم است و همچنين آن هم را می پذیریم که علت پیدایش دین چیست ولي بايد توجه داشت عده ای زيرا و به درستي که حقیقت را ندیدند، فرضیه هایی درست کردند؛ یعنی پيشامد جديد خوب است ولي بايد توجه داشت تجزیه و همچنين تحلیل آن هم مورد قبول نیست.

 

دومین پيشامد جديد جدید کلامی، ابزار شناخت

این مرجع تقلید با اشاره به ابزار شناخت به عنوان دیگر پيشامد جديد از مسائل جدید کلامی، خاطرنشان کرد: در آیه ۷۸ سوره نحل مبنی بر «و همچنينَ اللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکُمْ لا تَعْلَمُونَ شَیْئاً و همچنينَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ و همچنينَ الْأَبْصارَ و همچنينَ الْأَفْئِدَهَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ» ابزارهای شناخت بیان شده ولي بايد توجه داشت عده ای در غرب ابزارهای اصلی شناخت یعنی قوه عقل را رها کرده و همچنين مسائل عقلی را بی ارزش دانستند و همچنين بنای خود را بر آن هم گرفتند تا با تجربه همه چیز را درست کنند و همچنين با پیدایش علوم روانشناسی، اقتصاد، روانکاوی و همچنين علوم جدید عده ای دین را ناديده گرفتن کردند یعنی اعتقادات به ماوراء الطبیعه را کنار گذاشته و همچنين می گویند شناخت باید با حس و همچنين یا تجربه باشد.

آیت الله سبحانی با بیان این که باید دید ابزار شناخت تنها منحصر به حس و همچنين تجربه است یا آنکه در کنار آن هم عقل و همچنين وحی نیز مطرح می مي شود، اظهار کردند: در حقیقت اصل پيشامد جديد که ابزار شناخت می باشد محترم است ولي بايد توجه داشت آنان در تجزیه و همچنين تحلیل این اشتباه کردند چراکه می گویند همه چیز در ماوراء الطبیعه باید از طریق حس و همچنين تجربه شناخته مي شود و همچنين در اینجا سوال ما آن هم است که چگونه می قدرت موضوعاتی را که در قلمرو حس و همچنين تجربه نیست با تجربه شناخت؟

 

سومین پيشامد جديد جدید کلامی؛ آزادی در دین

او پيشامد جديد آزادی در دین را شامل مسائل جدید کلامی دیگر عنوان و همچنين بیان داشت: آنان این چنین بیان می کنند که ما آزادی می خواهیم و همچنين پيشامد جديد آزادی را برای بشریت عنوان می کنند در صورتی که از سوی دیگر ابراز می کنند که نظر به دین بشر را از ازادی محدود می کند؛ حال در صورتي که به خداوند متعال و همچنين پیامبر گرامی اسلام(ص) و همچنين معارف قرآنی معتقد باشیم، لازمه اش آن هم است که در زندگی محدود گردیم، پس، این امر با اصل و همچنين معنای آزادی سازگاری ندارد، در صورتی که اینطور نیست.

این مرجع تقلید با بیان این که از نگاه دینی آزادی دو معنا دارد که در معنای نخست باید انسان رها بوده و همچنين هیچ گونه قیدی و همچنين بندی نداشته باشد که این معنا، عملی نیست، گفت: در معنای دوم آزادی، انسان باید قانومند حرکت کند و همچنين در طول دوران حیات خود قانونمند باشد که این معنای آزادی است و همچنين بر این اساس نیز انسان باید حرکت خود را تنظیم کند.

 

چهارمین پيشامد جديد جدید کلامی؛ وحی از ابزار شناخت نیست

آیت الله سبحانی با اشاره به پيشامد جديد دیگر از مسائل جدید کلامی، افزود: دین بر اساس وحی بوده و همچنين وحی نیز نوعی ادراک است؛ درک بشریت نیز یا از نوع حس و همچنين یا عقل و همچنين برهان است؛ لذا نمی توانند وحی را درک کنند و همچنين بدین سبب آنان با این استدلال خود ابزار شناخت را بر روی تجربه محدود کرده اند؛ در صورتی که وحی نوعی شعور مرموز است که متکلم الهی رسالت دارد تا در مورد این دانش سخن بگوید و همچنين انحصار دانش و همچنين آگاهی را در حس و همچنين عقل از میان ببرد.

 

پنجمین پيشامد جديد جدید کلامی؛ آیا دین یک پدیده فردی است؟

او با اشاره به دین فردی به عنوان پيشامد جديد دیگری از مسائل جدید کلامی اظهار کرد: عده ای می گویند دین فردی است و همچنين انسان باید در داخل منزل و خانه نماز بخواند و همچنين روزه بگیرد و همچنين احیای این مسائل دینی در خارج منزل و خانه نباید باشد که این نوع نگاه آن هم نگاه فردی به دین بوده و همچنين این نگاه مخصوص آن هم کسانی است که معتقدند دین از سیاست باید جدا باشد.

این مرجع تقلید با بیان این که اینان معتقدند دین جنبه فردی و همچنين شخصی داشته و همچنين مرتبط به درون خانواده است، گفت: در صورتي که این سخن را منحصر به انجیل بدانید حق با شماست ولي بايد توجه داشت دین اسلام بر همه زندگانی بشر احاطه دارد و همچنين معتقد است که دین اجتماعی بوده و همچنين در قلمرو امنیت اجتماعی و همچنين اعتلای ارزش های اخلاقی نقش موثر و همچنين سازنده ای دارد.

 

بررسی برهان وجوب و همچنين امکان در نظر صدر المتالهین، مرحوم سبزواری و همچنين علامه طباطبایی

به نقل از حوزه، آیت الله سبحانی با بیان این که اینان با تکیه بر تجربه، براهین خداشناسی را که براهین فلسفی و همچنين عقلی است، تحت الشعاع قرار داده و همچنين زیر سوال می برند، گفت: اولین برهان خداشناسی بر اساس کشف المراد برهان وجوب و همچنين امکان است همانطور که شیخ الرئیس نیز در کتاب اشارات خویش بر بحث وجوب و همچنين امکان تاکیداتی دارد و همچنين این برهان توسعه زیادی یافته تا آنجا که صدر المتالهین این برهان را با نام برهان صدیقین ذکر کرده و همچنين مرحوم سبزواری در پاورقی اسفار و همچنين علامه طباطبایی در کتب خود نیز بر این برهان تاکید ورزیده اند و همچنين اشکالات وارد بر آن هم را نیز ذکر کرده اند.

روحانیت در تبیین مسائل جدید کلامی پا در رکاب باشند

او با بیان این که روحانیت باید نسبت به مسائل جدیدی که در علم کلام پیش آمده روشنگری  کرده و همچنين پادررکاب باشند، خاطر نشان کرد: این بحث ها و همچنين مانند آنها  سبب شده تا برخی تصور کنند علم جدیدی به نام کلام جدید به وجود آمده در صورتی که اینطور نیست و همچنين همه این ها مسائل جدیدی خواهند بود که در علم کلام شکل گرفته است.

انتهای پیام

fa.shafaqna.com

آیت الله سبحانی: روحانیت باید نسبت به مسائل جدید در علم کلام روشنگری کنند در تاریخ ۲۰۱۸-۰۷-۲۲ ۲۰:۱۱:۳۲ منتشر شده است

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان