در گفت وگو با کارشناس ارشد اقتصادی مطرح شد سیاست های اقتصادی رژیم پهلوی و همچنین جرقه انقلاب

در گفت وگو با کارشناس ارشد اقتصادی مطرح شد سیاست های اقتصادی رژیم پهلوی و همچنین جرقه انقلاب

|در گفت وگو با کارشناس ارشد اقتصادی مطرح شد سیاست های اقتصادی رژیم پهلوی و همچنین جرقه انقلاب از مسیح داراب|

صدای شیعه: از نخستین سال شمسی های پیروزی انقلاب اسلامی به تا حال مهمترین سوال طرح شده در بین نظریه پردازان داخلی و همچنین خارجی آن می باشد که کدام یک از عوامل سیاسی، فرهنگی و اجتماعی و همچنین اقتصادی نقش پررنگی در شکل گیری جنبش مردمی به رهبری امام و پیشوا خمینی «ره» داشته می باشد
پیروزی انقلاب اسلامی در واپسین دهه های قرن بیستم موجب شد تا دلایل خیزش شهروندان و مردم شهر علیه رژیم پهلوی از سوی نظریه پردازان پهناور و بزرگ انقلاب مانند «فرد هالیدی»، «ویکهام کرولر»، «جان فوران»، «تدا اسکاچپول» و همچنین «جان والتون» مورد بررسی کردن قرار گیرد
مطالعه آثار و همچنین نوشته های آن نظریه پردازان نشان از آن هم دارد که یکی از مهمترین دلایل روی آوردن شهروندان و مردم شهر ایران به انقلاب، معظلات و مسائل و مشکلات اقتصادی ناشی از سیاست های رژیم قبل بود
جهت بررسی کردن مقدار و اندازه و میزان تاثیر عوامل اقتصادی بر پیروزی انقلاب اسلامی، تیم تحلیل، تفسیر و همچنین پژوهش های خبری ایرنا، گفت وگویی با «ابراهیم رزاقی» کارشناس ارشد اقتصادی انجام داده می باشد
رزاقی شامل اقتصاددان هایی می باشد که پیروزی انقلاب اسلامی را ناشی از معظلات و مسائل و مشکلات کوتاه مدت نمی داند بلکه جهت بررسی کردن نقش آن معظلات و مسائل و مشکلات، سیر تاریخی سیاست های اقتصادی اجرا شده در رژیم پهلوی را مورد بررسی کردن قرار داد
او همچنین می گوید: سیاست زمین دادن به دهقانان از سوی شاه، بعد از یک دهه با شکست مواجه و همچنین آن قشر تحت تاثیر شعارهای بنیانگذار انقلاب به قوه محرکه پیروزی تغییر پیدا کردن شدند

متن کامل گفت وگو به آن شرح می باشد
**
در باره چرایی ظهور و همچنین بروز انقلاب اسلامی به تا حال نظریه پردازان و همچنین اندیشمندان داخلی و همچنین خارجی دلایل فراوانی ذکر کرده اند. به عنوان یک اقتصاددان، نقش عوامل اقتصادی در پیروزی انقلاب اسلامی چگونه تبین می کنید؟ 
** انقلاب یک واقعیت می باشد که بسیاری از کشورها به خاطر شرایط خاص، آن هم را تجربه کرده اند. انقلاب ایران نیز ریشه در دلایل مختلفی دارد که جهت آگاه شدن از محرک های اقتصادی و همچنین نقش آنها در پیروزی انقلاب،یک سیر تاریخی در دوران پهلوی مورد بررسی کردن قرار گیرد
اراده و تصمیم راسخ شاه جهت انجام اصلاحات ارضی که با نام انقلاب شاه و همچنین شهروندان و مردم شهر انجام شد یکی از اقدامات مساعد کننده انقلاب اسلامی بود
شاه با آن اقدام نه تنها مدیریت روستاها را متزلزل کرد بلکه راه را جهت خرده فروشی و همچنین واسطه گری باز نمود. باز شدن پای دلالان به روستا، خارج کردن شهروندان و مردم شهر از زندگی جمعی و همچنین سوق دادن روستاییان به سمت سود فردی یا شخصی، به معظلات و مسائل و مشکلات اقتصادی و همچنین فرهنگی و اجتماعی فراوانی جهت رژیم قبل تغییر پیدا کردن شد
تقسیم زمین بین روستاییان در هکتارهای کم و همچنین بی بهره ماندن قشر خوش نشین روستا از آن تقسیم بندی، سیلی از جمعیت روستایی را به سمت شهرها و روستاها سرازیر نمود که آن مهاجرت در نهایت به گسترش شهرنشینی و همچنین سکونت در حاشیه ها منتهی شد
سویه دیگر معظلات و مسائل و مشکلات ناشی از اجرای اصلاحات ارضی، کاهش نفوذ اربابان در روستا بود. با کاهش نفوذ آن اشخاص کنترل دستگاه های دولتی بر آن منطقه ها و مناطق افزایش پیدا کرد و همچنین یک ژاندارم معمولی می توانسته بود جهت روستا اراده و تصمیم راسخ گیری کند؛ آن امر نارضایتی شهروندان و مردم شهر روستا را در پی داشت

** ولی باید توجه داشت بعضی مدعی خواهند بود که خارج کردن زمین از دست مالکان و همچنین بخشیدن آن هم به شهروندان و مردم شهر اقدام مهمی در آن هم زمان تلقی می شد . 
**
هیچ کس منکر ظلم ارباب بر رعیت نیست ولی باید توجه داشت آنچه در اصلاحات ارضی دهه ۴۰ ایران به وضوح دیده می می شود اصلاحات دیکته شده آمریکایی بود که بایستی و حتما در ایران اجرایی می شد. آن اصلاحات با هدف کاهش نفوذ مالکان در کشور انجام شد بود زیرا آن تیم با بهره بری و استفاده از نفوذی که بر روی شهروندان و مردم شهر در روستا داشتند جهت شاه یک عامل خطر ساز به شمار می رفتند
شاه با اجرای ورژن و نسخه آمریکایی اصلاحات ارضی فرد گرایی را ترویج داد که در نهایت به افزایش جمعیت شهری و همچنین وابستگی به کالاهای وارداتی ختم شد

** مهاجرت به شهرها و روستاها چه تاثیری بر روی زندگی روستانشینان داشت. آیا رهسپار شدن آن قشر به سوی شهرها و روستاها آنان و همچنین جذب شدن در قسمت و بخش سرویس ها و خدمات و همچنین صنعت، موجب نشد که بعد اقتصادی و همچنین فرهنگی و اجتماعی زندگی آنان اوضاع بهتری پیدا کند ؟ 
** هر چند که خوش نشین های روستایی و همچنین خرده مالکان بعد از اصلاحات ارضی در قسمت و بخش سرویس ها و خدمات و همچنین صنعت مشغول به کار شدند ولی باید توجه داشت پیامدهای چنین مهاجرتی جهت حکومت وقت گران تمام شد، زیرا آشنایی روستاییان با محیط های شهری و همچنین رفاهی موجب تغییر در نگرش و همچنین دید آنان نسبت به مسائل سیاسی، فرهنگی و اجتماعی و همچنین اقتصادی شد. روستانشینی که تا چند سال شمسی قبل در محیط یکنواخت روستایی زندگی می کرد، با وارد شدن به محیط شهری و همچنین دیدن زرق و همچنین برق آن زندگی، به شدت از فاصله طبقاتی موجود در جامعه آگاه پیدا کرد.. پس نتیجه آن می شود که آن تغییر در سبک زندگی یک دهه بعد از اصلاحات ارضی نمایان و همچنین آن قشر با آگاهی از اوضاع موجود و همچنین پذیرش شعارهای امام و پیشوا خمینی ره به خیابان ها آمدند

** امام و پیشوا خمینی «ره» چگونه توانسته بود از اوضاع اقتصادی آن هم زمان به سود جریان انقلاب بهره بری و استفاده کند و همچنین توده های شهروندان و مردم شهر را به سمت نیروهای انقلاب سوق دهد؟ 
** ایران کشوری اسلامی و همچنین نظر شهروندان و مردم شهر برپایه آموزه های دین اسلام و همچنین مکتب اهل بیت می باشد. شاید در آن هم برهه از زمان تلاش هایی در جهت اروپایی کردن جامعه انجام شد ولی باید توجه داشت آن تلاش ها به خاطر شکاف طبقاتی گسترده ای که در جامعه وجود داشت ناکام ماند
بررسی کردن وصیت نامه سیاسی الهی و همچنین مجموعه سخنرانی های بنیانگذار انقلاب نشان از آن هم دارد، شعارهای انقلاب اسلامی بر پایه و همچنین اساس سخن اهل بیت و همچنین مبنی بر مساوات و همچنین برابری در جامعه طرح شد؛ شهروندان و مردم شهر نیز به خوبی آن سخنان را پذیرا بودند
«
انقلاب مال کوخ نشینان می باشد»، «منابع از آن هم شهروندان و مردم شهر می باشد و همچنین مسوولان خادم ملتند»، «نباید خوی کاخ نشینی در مسوولان پیدا می شود» و همچنین «مسوولان بایستی و حتما از میان شهروندان و مردم شهر و همچنین کوخ نشینان انتخاب شوند»؛ نمونه ای از شعارهای انقلاب بود که با استقبال طبقات پایین جامعه مواجه شد زیرا جامعه به شدت دوقطبی شده و همچنین شهروندان و مردم شهر آن امر را به خوبی حس می کردند

** بعضی افزایش درآمدهای نفتی و همچنین نهضت ملی شدن صنعت نفت را عامل اساسی در بعد اقتصادی انقلاب به شمار می اورند آیا آن پیش فرض می تواند به واقعیت نزدیک باشد؟ 
** کودتای ۲۸ مرداد سال شمسی ۱۳۳۲ به جرقه ای جهت مشروعیت زدایی علیه شاه تغییر پیدا کردن شد. او از یک سو در بین شهروندان و مردم شهر به دست نشانده آمریکا معروف شد و همچنین در سوی دیگر اصلاحات اقتصادی که دکتر «محمد مصدق» نخست وزیر وقت جهت کشور طراحی کرده بود به کلی کنار گذاشت
یکی از اقدامات مصدق تکیه بر تولید داخلی و همچنین توانمندی هایی بود که در زمان تحریم نفتی آن هم زمان اجرایی شد. مصدق سعی داشت با آن حربه به نوعی راه را جهت درگیر کردن تمام قشرهای جامعه در حوزه اقتصادی فراهم کند ولی باید توجه داشت کودتای شاه علیه او همچنین موجب شد ایران بیش از قبل به فروش نفت وابسته شده و همچنین در نهایت راهبرد متکی بر واردات کالا متکی در دستور کار قرار دهد
با واردات کالا و همچنین تجملاتی شدن زندگی، تولید ملی در مسیر سراشیبی قرار گرفت و همچنین آن امر موجب افزایش بیکاری شد. با شکل گیری چنین شرایطی دو قطبی اقتصادی در ایران به وجود آمد که یک سوی آن هم جمعیت کم سرمایه دار و همچنین سویه دیگر آن هم تعداد زیاد جمعیت فقیر و همچنین طبقه متوسط بود. دوقطبی که فرزند دنیای سرمایه گذاری می باشد بعد از ناکام ماندن اصلاحات دکتر مصدق در جامعه رواج پیدا کرد و همچنین تا آخرین روزها حکومت شاه همچنان پابرجا بود

** افزایش نرخ نفت قسمتهای آخر دهه ۴۰ و همچنین دهه ۵۰ چه تاثیر بر ساخته یا ایجاد چنین دو قطبی داشت؟ 
فشار ساواک جهت خاموش کردن صدای شهروندان و مردم شهر هر چند که در دهه ۴۰ به آخر رسید ولی باید توجه داشت نابرابری های فرهنگی و اجتماعی و همچنین اقتصادی در دل چنین خفقانی بیرون آمد و همچنین آن نابرابری ها در نهایت به جنبش مردمی و همچنین انقلاب ختم شد
در آن میان شعارهای بنیانگذار انقلاب به گونه ای جهت شهروندان و مردم شهر باور پذیر شد که تنها راه رهایی از وضع موجود آن هم زمان گرایش به آن شعارها بود زیرا افزایش نرخ نفت در آن هم زمان به جای قرار گرفتن در مسیر تولید و همچنین رفاه اقتصادی شهروندان و مردم شهر ، به سرمایه گذاری شاهانه منجر شد. سرمایه داری شاهانه نفتی در دهه ۵۰ به آخر خود رسید و همچنین اکثرا و بیشتر آن سرمایه ها در دست طبقات بالای جامعه قرار داشت و همچنین شهروندان و مردم شهر عادی سهمی از آن هم نداشتند

** تجمیع سرمایه در دست یک قشر خاص موجب شکل گیری فساد اقتصاد در جامعه می می شود. در باره تجمیع سرمایه در رژیم پهلوی نظر تو چیست ؟ 
**  نادیده گرفتن فساد اقتصادی در رژیم پهلوی غیر ممکن می باشد. ولی باید توجه داشت چه شیوه مبارزه با فساد و همچنین آن که چه افرادی بایستی و حتما به خاطر فساد اقتصادی محاکمه می شدند خود مساله مهمتر بود
یکی از حربه های شاه جهت سرکوب مخالفان برچسب «انگ» فساد بود. افرادی به عنوان مجرم در دادگاه های رژیم پهلوی محاکمه می شدند مخالفان شاه بودند و همچنین موافقان شاه هیچ گاه با عنوان فساد اقتصادی به دادگاه ها نمی رفتند

** در پایان مصاحبه یک جمع بندی کلی از نقش مسائل اقتصادی در شکل گیری انقلاب داشته باشید
**  اساس و همچنین بنیان شکل گیری هر انقلابی بر پایه ایدئولوژی خاص می باشد که بایستی و حتما از سوی شهروندان و مردم شهر قابل پذیرش باشد. حال اتاق فکر کردن و اندیشیدن کردن و اندیشیدن و همچنین تئورسین های انقلاب اسلامی چه ایدئولوژی انتخاب کردند که با توجه به شرایط آن هم زمان شهروندان و مردم شهر قابل پذیرش باشد مهم می باشد
شعار برابری و همچنین برادری در باره های متنوع و گوناگون و مختلف توسط امام و پیشوا و همچنین انقلابیون مطرح و همچنین پافشاری بر اجرای سیره و همچنین سنت ائمه «ع» نیز در دستور کار آنان قرار گرفت. آن شعارها و همچنین تاکید بر برابری به روش امام و پیشوا علی «ع» جهت مردمی که بعد از اصلاحات ارضی از نابرابری های اقتصادی و همچنین فرهنگی و اجتماعی به خوبی اگاهی پیدا کرده بودند، قابل پذیرش بود و همچنین توده های شهروندان و مردم شهر که عموما دهقانانی بودند که بعد از اصلاحات ارضی به شهرها و روستاها مهاجرت کرده، پشت سر امام و پیشوا «ره» قرار گرفتند
افزون بر آن هم بعد از کودتای ۲۸ مرداد شاه اعتماد شهروندان و مردم شهر را از دست داد زیرا آن کودتا دو اثر منفی بر روی راهبرد های شاه گذاشت. بازگشت شاه به اقتدار و قدرت با کودتای ۲۸ مرداد از یک سو موجب شکست برنامه جذاب و جالب و خوب های تولید محور مصدق شد و همچنین در سوی دیگر شاه به یک مهره دست نشانده آمریکایی تغییر پیدا کردن کرد
محمدرضا شاه بعد از آن کودتا هر چند با دادن زمین به دهقانان دنبال گرفتن زمان جهت حکومت خود بود ولی باید توجه داشت آن راهبرد نیز به خاطر از بین رفتن مدیریت روستایی و همچنین تنفر مالکان از او همچنین به حربه ای علیه رژیم پهلوی تغییر پیدا کردن شد تا جایی که در سال شمسی های پایانی رژیم پهلوی شاه نه حیثیت و همچنین جایگاه ملی در بین شهروندان و مردم شهر داشت و همچنین نه توانسته بود معظلات و مسائل و مشکلات اقتصادی خود ساخته در جامعه را حل کند
در آن شرایط پذیرش شعارهای امام و پیشوا ره از سوی شهروندان و مردم شهر و همچنین روشنگری های امام و پیشوا در باره های متنوع و گوناگون و مختلف، به انقلاب اسلامی ختم شد. هر چند نارضایتی اقتصادی نقش مهمی در پیروزی انقلاب داشت ولی باید توجه داشت هیچگاه نمی قدرت انقلاب اسلامی را تک بعدی مورد بررسی کردن قرار داد.

منبع: ایرنا

انتهای پیام

در گفت وگو با کارشناس ارشد اقتصادی مطرح شد سیاست های اقتصادی رژیم پهلوی و همچنین جرقه انقلاب در تاریخ ۱۹۷۰-۰۱-۰۱ ۰۳:۳۰:۰۰ نشر یافته شده شده می باشد

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان