سیمای ائمه شیعه در زیارت کبیره از منظر حضرت آیت الله صانعی

صانعی سیمای ائمه شیعه در زیارت کبیره از منظر حضرت آیت الله صانعی

شفقنا- حضرت آیت الله العظمی صانعی سیمای ائمه شیعه در زیارت جامعه کبیره را تشریح کرده و همچنین می گوید: زیارت جامعه کبیره یکی از پرمحتواترین زیارت‌های امامان شیعه محسوب می‌می شود که محصول آن جنبش می‌باشد. زیارت جامعه از امام و پیشوا هادی(علیه السلام) به ما رسیده می باشد.

به به گفته شفقنا، متن سخنان آن مرجع تقلید به شرح زیر می باشد:

 

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم.

الحمد لله رب العالمین و همچنین الصلوه و همچنین السلام علی رسول الله ابی‌القاسم محمد، و همچنین علی آله الطیبین الطاهرین المعصومین الهداه المهدیین واللعن علی اعدائهم اجمعین من در حال حاظر الی قیام یوم الدین.

«اَلسَّلامُ عَلى اَو همچنینْلِیآءِ اللَّهِ و همچنینَاَصْفِیآئِه اَلسَّلامُ عَلى اُمَنآءِ اللَّهِ و همچنینَاَحِبّآئِهِ اَلسَّلامُ عَلى اَنْصارِ اللَّهِ و همچنینَخُلَفآئِهِ اَلسَّلامُ عَلى مَحآلِّ مَعْرِفَهِ اللَّهِ»؛ سلام بر اولیای خداوند و همچنین برگزیدگانش، سلام بر امینان خداوند و همچنین دوستانش، سلام بر یاران خداوند تبارک و تعالی و همچنین جانشینانش سلام بر جایگاه‌هاى معرفت اللَّهِ «اَلسَّلامُ عَلى مَساکِنِ ذِکْرِ اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلى مُظْهِرى اَمْرِ اللَّهِ و همچنینَنَهْیهِ اَلسَّلامُ عَلَى الدُّعاهِ اِلَى اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَى الْمُسْتَقِرّینَ فى مَرْضاتِ اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَى الْمُخْلِصینَ فى طاعَهِ اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَى الاَْدِلاّءِ عَلَى اللَّهِ» سلام بر مخلصان در فرمانبردارى خداوند تبارک و تعالی سلام بر راهنمایان بسوى اللَّهِ «اَلسَّلامُ عَلَى الَّذینَ مَنْ والاهُمْ فَقَدْ والَى اللَّهَ و همچنینَمَنْ عاداهُمْ فَقَدْ عادَى اللَّهَ و همچنینَمَنْ عَرَفَهُمْ فَقَدْ عَرَفَ اللَّهَ و همچنینَمَنْ جَهِلَهُمْ فَقَدْ جَهِلَ اللَّهَ و همچنینَمَنِ اعْتَصَمَ بِهِمْ فَقَدِ اعْتَصَمَ بِاللَّهِ و همچنینَمَنْ تَخَلّى مِنْهُمْ فَقَدْ تَخَلّى مِنَ اللَّهِ عَزَّو همچنینَجَلَّ و همچنینَاُشْهِدُ اللَّهَ اَنّى سِلْمٌ لِمَنْ سال شمسیَمْتُمْ و همچنینَحَرْبٌ لِمَنْ حارَبْتُمْ مُؤْمِنٌ بِسِرِّکُمْ و همچنینَعَلانِیتِکُمْ مُفَو همچنینِّضٌ فى ذلِکَ کُلِّهِ اِلَیکُمْ لَعَنَ اللَّهُ عَدُو همچنینَّآلِ مُحَمَّدٍ مِنَ الْجِنِّ و همچنینَالاِْنْسِ و همچنینَاَبْرَءُ اِلَى اللَّهِ مِنْهُمْ و همچنینَصَلَّى اللَّهُ عَلى مُحَمَّدٍ و همچنینَآلِهِ».

 

عصر تقریر زیارت‌نامه جامعه

قبل از وارد شدن به بحث زیارت جامعه، مورد بهره بری و استفاده و نیاز ضروری می باشد اطلاعات کلی از عصر تقریر آن متن داشته باشیم تا بتوانیم بهتر مضامین آن هم را درک کنیم. آن متن منسوب به امام و پیشوا دهم(علیه السلام) می‌باشد. دوران زندگانی امام و پیشوا هادی، و همچنین فرزندش امام و پیشوا حسن عسکری(علیه السلام) از سخت‌ترین دوره‌های زندگی امامان شیعه به شمار می‌رود. در همین زمان آرام آرام جنبش عقل گرایانه نیز در حال شکل گیری بود و همچنین متوکل عباسی نیز اراده و تصمیم راسخ گرفت همچنین و علاوه بر سرکوب و همچنین سختگیری با آن جنبش، شیعیان را نیز تحت تعقیب شدید قرار دهد و همچنین برخورد با علویان را نیز تا آنجا پیش برد که مرقد امام و پیشوا حسین(علیه السلام) را شخم زد. [۱] آن فشارها به روش مضاعفی بر دو امام و پیشوا شیعه اعمال شد، به گونه‌ای که امام و پیشوا هادی و همچنین امام و پیشوا حسن عسکری(علیهما السلام) اکثرا و بیشتر دوران زندگانی خود را تحت نظر و همچنین در حصر خانگی به سر بردند. بدین خاطر آن هم حضرت و همچنین فرزند گرامیش امام و پیشوا حسن عسکری(علیه السلام) به عسکریین شناخته شدن و شهرت یافتند؛ زیرا خلفای بنی عباس آن هم‌ها را از سال شمسی ۲۳۳ به سامرّا(عسکر) برده و همچنین تا آخر عمر پربرکتشان در آن هم‌جا، آن هم‌ها را تحت نظر و همچنین حصر خانگی قرار دادند.

اوضاع فرهنگی دوران زندگی امام و پیشوا هادی به بحث‌های کلامی ختم می‌شد تا جایی که اکثرا و بیشتر مباحث داغ فکری جامعه مسلمین در قرن سوم بود. شیعیان که اقلیت منتقد حاکمیت محسوب می‌شدند، دائما تحت فشار، زندان و همچنین شکنجه قرار داشتند، امامان شیعه نیز خود را مسؤول پاسخ‌گویی به شبهاتی می‌دانستند که علیه اسلام و همچنین شیعه مطرح می‌شد. محدودیت‌های سیاسی و همچنین فرهنگی و اجتماعی حاکم بر آن دو امام و پیشوا شیعه باعث اتخاذ خط مشی خاص شامل شکل‌گیری نظام وکلا و همچنین نواب بود. آن وکلا وظیفه نهاد‌دهی شیعیان در شهرهای متنوع و گوناگون و مختلف را عهده دار بودند. زیرا و به درستی که ائمه شیعه به راحتی نمی‌توانستند با جامعه ارتباط برقرار نمایند نمایندگانی را جهت شهرهای متنوع و گوناگون و مختلف مشخص کردن نمودند، تا کانال ارتباطی با امام و پیشوا شوند. هرگونه تحرک و همچنین نمود شیعیان زیر نظر بود و همچنین با مقابله حاکمیت خلیفه روبرو می‌شد. امام و پیشوا سجاد(علیه السلام) به خاطر فشارهای حکام بنی‌امیه بر او همچنین جنبش فرهنگی خود را با دعا و همچنین مناجات آغاز نمود، دعا و همچنین مناجات وسیله‌ای جهت گفتن معارف دین تغییر پیدا کردن شد که صحیفه سجادیه نمونه کامل آن هم محسوب می‌می شود.

در زمان امام و پیشوا دهم و همچنین یازدهم آن رویه با بهره بری و استفاده از زیارت جریان پیدا کرد. گویا زیارت‌نامه نوعی سبک، جنبش و همچنین حرکت فرهنگی بوده می باشد تا در قالب آن هم بتوان معارف را به جامعه منتقل کرد. زیارت جامعه کبیره یکی از پرمحتواترین زیارت‌های امامان شیعه محسوب می‌می شود که محصول آن جنبش می‌باشد. زیارت جامعه از امام و پیشوا هادی(علیه السلام) به ما رسیده می باشد.

امام و پیشوا در متن آن زیارت به اصول دین و همچنین معارف به‌گونه‌ای زیبا اشاره دارد. همه مباحث و مطالب در یک متن ادبی و همچنین نثر مسجع جمع شده که نمونه آن هم را در هیچ کدام از زیارت‌های منسوب به ائمه که به دست ما رسیده، نمی‌بینیم. زیارت جامعه یک زیارت مستند می باشد، چراکه سند آن هم مورد قبول علمای شیعه می‌باشد و همچنین محتوای زیارت جامعه بر معارف دینی متمرکز می باشد که نگاهی جامع به مفهوم امام و پیشوا از نگاه شیعه دارد. امام و پیشوا هادی(علیه السلام) در زیارت جامعه کبیره، خلاصه‌ای از اعتقادات شیعه را به تصویر می‌کشد. عکسی که در آن هم توحید، نبوت و همچنین امامت به‌خوبی دیدن می‌می شود. مفهوم شفاعت نیز از دیگر مفاهیمی کلیدی می باشد که در آن زیارت مورد اشاره قرار گرفته می باشد. ‌شیخ طوسی در تهذیب و همچنین صدوق در عیون اخبارالرضا زیارت را نقل نموده اند. در همین ارتباط و رابطه، یکی از اصحاب امام و پیشوا می‌گوید: به علی‌بن محمدبن علی‌بن موسی‌بن جعفربن محمدبن علی‌بن الحسین‌بن علی‌بن ابی‌طالب‌(علیه السلام) عرض کردم:‌ ای فرزند رسول خداوند تبارک و تعالی، مرا گفتاری بیاموز که هر وقت خواستم هریک از تو را زیارت کنم آن هم سخن را در محضرش بگویم. محتوای آن زیارت که انشاء و همچنین گفتاری منسوب به امام و پیشوا هادی(علیه السلام) نسبت به سایر امامان(علیه السلام) می باشد، از زیبایی‌های ویژه ای برخوردار می‌باشد. در آن زیارت -که آن هم را به‌حق می‌قدرت ارادت‌نامه خواند- حضرت به بیش از دویست ثواب و فضیلت و همچنین منقبت از اهل بیت(علیه السلام) اشاره می‌کند که با درنظر گرفتن آن ثواب و فضیلت‌ها در کنار سایر معارف، اهمیت آن متن آشکار می‌گردد.

 

ویژگی‌های زیارت‌نامه بدین شرح می باشد:

 

اول: آداب سخن گفتن با امام و پیشوا را می‌آموزد.

دوم: عملکرد معصومین(سلام الله علیهم اجمعین) دربرابر دین خداوند تبارک و تعالی و همچنین اجرای تعهد و همچنین میثاقی که داشته‌اند اشاره می‌ کند.

سوم: حق همراه امامان می باشد و همچنین هرگز از آنان جداشدنی نیست و همچنین هرکه از آنان دور می شود گمراه خواهد شد.

چهارم: امام و پیشوا شاهراه و همچنین راه راست و همچنین گواهان در دین و همچنین آن هم امانتی خواهند بود که حفظش بر شهروندان و مردم شهر واجب می باشد.

پنجم: اعلام آمادگی خود جهت دفاع از امامان.

 

نظر شیعه بر امامت

ما بر آن اعتقادیم که همه ائمه معصومین(ع) در صفات پسندیده و همچنین در اطاعت از رب العالمین و همچنین خدای باری تعالی از قابلیت و همچنین فعلیت و همچنین اطاعت مساوی برخوردار بودند، یعنی امیر المومنین(سلام الله علیه) در اطاعت از رب العالمین هرگونه برخورد می‌کرده، ولی عصر(عج) هم آن هم نحو خواهند بود و همچنین یا در صورتی که ابی‌عبدالله متصف به هر صفتی که بوده، موسی‌بن‌جعفر(علیه السلام) هم به آن هم متصف می باشد، امام و پیشوا صادق به تمام اوصاف حسنه متصف بوده و همچنین علوم انبیا و همچنین اولیاء را داشته می باشد.

همه ائمه نیز آن‌گونه بودند و همچنین در قابلیت و همچنین به فعلیت رسیدن نسبت به اخلاق نیکو و همچنین اطاعت از خداوند برابر بوده‌اند و همچنین هیچ تفاوتی بین آن هم‌ها وجود نداشته می باشد. آنگاه که به آیات قرآن رفت و آمد و مراجعه کنید، آیاتی که به ائمه تأویل شده می باشد یا مصداقش آنان خواهند بود. زیرا و به درستی که آیه شریفه «یاأَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ و همچنینَکونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ». یا «أَطِیعُوا اللهَ و همچنینَأَطِیعُوا الرَّسُولَ و همچنینَأُولِی الاَْمْرِ مِنْکمْ» که مصداق منحصر به فردش ائمه معصومین هستنند و همچنین غیر آنان را شامل نمی‌می شود، یا «أَفَمَن یهْدِی إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَن یتَّبَعَ أَمْ مَن لاَ یهِدِّی إِلاَّ أَن یهْدَى» و همچنین یا آیه «و همچنینَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّهً یهْدُونَ بِأَمْرِنَا» همه آن آیاتی که تأویل به ائمه(سلام الله علیهم اجمعین) می شود و همچنین یا تأویل به علی‌بن ابی‌طالب(علیه السلام) شده می باشد غیر از «إِنَّمَا و همچنینَلِیکمُ اللهُ و همچنینَرَسُولُهُ» که یک بحث و داستان خارجیه و همچنین شخصیه بوده و همچنین به اتفاق تاریخی اشاره دارد در بقیه، همه ائمه(سلام الله علیهم اجمعین) یکنواختند و همچنین از نظر کلامی و همچنین عقلی هم بایستی و حتما آن روش می‌باشند. نباید با هم تفاوتی داشته باشند در صورتی که قائل به برتری یکی بر غیره ای شویم دچار تناقض و همچنین مشکل خواهیم شد. در صورتی که قائل به تفاوت شویم و همچنین بگوییم یکی از آن هم‌ها برتر از غیره ای بوده می باشد، می‌قدرت ادعا کرد در صورتی که ما در زمان او بودیم، هدایت می‌شدیم و همچنین زیرا و به درستی که در زمان غیره ای هستیم و همچنین او پایین تر می باشد، پس هدایت نمی‌شویم. هنگام و زمانی که که ما ائمه را الگو می‌دانیم و همچنین بناست همه آن هم‌ها الگو باشند بایستی و حتما در تمام صفات و همچنین خوبی‌ها الگو باشند و همچنین مثل هم باشند و همچنین با هم دیگر فرق نداشته باشند، زیارت جامعه همین معنی را تبیین می‌کند. راوی نقل می‌کند به امام و پیشوا علی‌النقی(علیه السلام)، امام و پیشوا یازدهم عرض کردم. آن سندی که راوی می‌گوید من به علی‌بن محمد‌بن علی‌بن موسی‌بن جعفر‌بن محمد‌بن علی‌بن حسین‌بن علی‌بن ابی‌طالب(علیه السلام) عرض کردم که به من یک زیارتی یاد بدهید، که بتوانم جهت همه ائمه بخوانم. آن خصوصیت تقریر زیارت جامعه می باشد و همچنین می‌دانید که زیارت جامعه از امتن زیارات می باشد در صورتی که نگوییم تنها زیارت امتن می باشد. مجلسی اول می‌گوید من تا عتبات بودم ائمه معصومین را به زیارت جامعه و همچنین امین الله زیارت می‌کردم زیارت جامعه را در تمام مشاهد مشرفه می‌می شود، آن‌گونه خواندن و قرائت کرد: «و همچنینَاَنَّ اَرْواحَکُمْ و همچنینَنُورَکُمْ و همچنینَطینَتَکُمْ‏ واحِدَه، طابَتْ و همچنینَطَهُرَتْ بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ، خَلَقَکُمُ اللَّهُ اَنْواراً، فَجَعَلَکُمْ‏ بِعَرْشِهِ مُحْدِقینَ، حَتّى‏ مَنَّ عَلَینا بِکُمْ، فَجَعَلَکُمْ فى‏ بُیوتٍ اَذِنَ اللَّهُ اَنْ‏ تُرْفَعَ، و همچنینَیذْکَرَ فیهَا اسْمُهُ، و همچنینَجَعَلَ صَلَواتَنا عَلَیکُمْ و همچنینَما خَصَّنا بِهِ مِنْ‏ و همچنینِلایتِکُمْ، طیباً لِخَُلْقِنا، و همچنینَطَهارَه لِأَنْفُسِنا، و همچنینَتَزْکِیه لَنا، و همچنینَکَفَّارَه لِذُنُوبِنا» همه‌اش آن طوری می باشد «و همچنینَاَجْسادُکمْ فِى‏ الْأَجْسادِ و همچنینَاَرْواحُکمْ فِى اْلأَرْواحِ، و همچنینَاَنْفُسُکمْ فِى النُّفُوسِ، و همچنینَآثارُکمْ‏ فِى الْأثارِ، و همچنینَقُبُورُکمْ فِى الْقُبُورِ، فَما اَحْلى‏ اَسْمآئَکمْ و همچنینَاَکرَمَ اَنْفُسَکمْ،»، ائمه چه نام‌های بامسمایی دارید. هنگام و زمانی که آدم اسامی آنان را می‌برد و همچنین می‌شنود و همچنین متوجه مسمی می‌می شود، برایش شیرین می باشد. اسم ائمه جهت همه شیرین می باشد و همچنین آن هم مژده‌ایی را که ائمه داده‌اند. «فَما اَحْلى‏ اَسْمآئَکمْ و همچنینَاَکرَمَ اَنْفُسَکمْ» چه قدر تو بزرگوارید، بزرگواری تو حد ندارد «و همچنینَاَعْظَمَ شَاْنَکمْ، و همچنینَاَجَلَّ خَطَرَکمْ، و همچنینَاَو همچنینْفى‏ عَهْدَکمْ، و همچنینَاَصْدَقَ و همچنینَعْدَکمْ،کلامُکمْ نُورٌ، و همچنینَاَمْرُکمْ رُشْدٌ» همه تو کلامتان نور می باشد، همه تو هرچه دارید جهت سعادت جامعه و همچنین رشد جامعه می باشد، خوب آن زیارت جامعه جهت همه معصومین می باشد بدون تفاوت. پس، از نظر کلامی از نظر قرآنی از نظر ضرورت اعتقادی شیعه و همچنین از نظر زیارات مثل آن زیارت جامعه همه ائمه مساوی بودند.

 

جمع‌بندی

زیارت‌نویسی نیز مانند جنبش دعا و همچنین مناجات، جنبشی بود که بدین روش معارف دین در قالب آن هم گفتن می‌گردید. بر اساس زیارت جامعه و همچنین ادله کلامی شیعه، صفات پسندیده‌ای که ائمه داشتند و همچنین آن ارزش‌هایی را که آن هم‌ها داشتند بر حسب زمان، قابلیت‌هایش فرق می‌کرد. در توسلی از خواجه نصیرالدین طوسی نقل می باشد که «والحلم الحسنیه، والشجاعه الحسینیه، والزهد السجادیه و همچنین…» به آن هم‌ها اشاره دارد. امام و پیشوا مجتبی(علیه السلام) به حلم نسبت داده می‌می شود ابی‌عبدالله به شجاعت،، زین العابدین(علیه السلام) به زهد و همچنین عبادت، باقرالعلوم به علم و همچنین… آن به آن معنی نیست که دیگر ائمه در آن هم شرائط نبودند، آن هم روش نبودند، یعنی در صورتی که امام و پیشوا صادق(علیه السلام) هم در زمان ابی‌عبدالله بود، آن هم شجاعتش به فعلیت می‌رسید، یعنی ابی‌عبدالله(سلام الله علیه) هم در صورتی که در زمان امام و پیشوا باقر و همچنین شرائطش بود، آن هم علمش به فعلیت می‌رسید، به فعلیت رسیدن بعضی از آن خصوصیت‌ها به‌اعتبار زمان‌ها و همچنین شرائط زمانی آنان می باشد. البته هنگام و زمانی که به فعلیت می‌رسید، ارزش بیشتری هم داشته می باشد و همچنین لذا ابی‌عبدالله یک امتیازاتی دارد که دیگران ندارند امیر المومنین(سلام الله علیه) یک امتیازی دارد؛ او اولین مظلوم عالم می باشد اول به حسب مرتبه نه به حسب زمان و همچنین مکان، والا قبل از او فاطمه زهرا(سلام الله علیها) مظلومه بوده، قبل از آن هم‌ها نبی مکرم اسلام مظلوم بوده قبل از آن هم‌ها اولیای خداوند تبارک و تعالی مظلوم بودند، ولی باید توجه داشت او اولین مظلوم می باشد یکی از اسرارش آن می باشد که بیشترین افتراها و همچنین تهمت‌ها و همچنین دشمنی‌ها با علی‌بن ابی‌طالب(علیه السلام) بوده، چرا با علی دشمنی می‌کردند؟ نه آن که با علی(علیه السلام) بد بودند، بلکه می‌خواستند با پیغمبر دشمنی کنند.

در بررسی کردن زیارت جامعه، تصور صحیحی از امام و پیشوا پیدا می‌کنیم. آن زیارت‌نامه شامل معارف و همچنین مطالبی می باشد. زیارت جامعه را می‌قدرت جهت همه ائمه خواند. ائمه معصومین(صلوات الله علیهم اجمعین) در صفات، قابلیت ها و همچنین فعلیت ها و همچنین در اطاعت از رب، مشترک بودند. گرچه هریک از ائمه به صفتی شهره خواهند بود، ولی باید توجه داشت آن شناخته شدن و شهرت معلول زمان و همچنین عصر بوده می باشد. همه ائمه معصومین(صلوات الله علیهم اجمعین) در صفات پسندیده و همچنین در اطاعت از رب العالمین و همچنین خدای باری تعالی از قابلیت و همچنین فعلیت مساوی برخوردار بودند.

سیمای ائمه شیعه در زیارت کبیره از منظر حضرت آیت الله صانعی در تاریخ ۲۰۱۷-۱۱-۲۶ ۱۳:۴۸:۱۵ نشر یافته شده شده می باشد

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان