در صورتی که انسان بر سر دو راهی آزاد می باشد چرا آیات قرآن مسأله هدایت و همچنین ضلالت را به خداوند تبارک و تعالی نسبت داده می باشد؟

هدایت وضلالت در صورتی که انسان بر سر دو راهی آزاد می باشد چرا آیات قرآن مسأله هدایت و همچنین ضلالت را به خداوند تبارک و تعالی نسبت داده می باشد؟

شفقنا-خداوند فیاض که هدایت او نیز یکى از فیوض او می باشد دو نوع راهنمایى دارد، یکى عمومى و همچنین گسترده که تمام اشخاص زیر پوشش آن هم قرار مى گیرند و همچنین دیگرى خصوصى می باشد و همچنین شامل افرادى مى می شود که از هدایت عمومى بهره بگیرند، و همچنین در غیر آن صورت مشمول آن نوع فیض نمى شوند.

سوالی که در مورد آزادی وضلالت انسان پیش می آید و همچنین به درستی به آن هم پاسخ داده شده می باشد را در متن زیر مطالعه می کنید:
س:در صورتی که انسان بر سر دو راهیها کاملاً حر و همچنین آزاد می باشد و همچنین زمام خوشبختى و همچنین بدبختى را در کف دارد، چرا در آیات متعددى مسأله هدایت و همچنین ضلالت را که یکى از مسایل سرنوشت ساز می باشد به صورت خاصى به خداوند تبارک و تعالی نسبت داده به گونه اى که از آن هم بوى «جبر» استشمام مى می شود آنجا که فرموده می باشد: (

پاسخ: هدایت و همچنین ضلالت از نظر قرآن یک بحث گسترده و همچنین دامنه دارى می باشد که بحث کامل، مستلزم و نیاز دارد که مجموع آیات مرتبط به آن هم، یک جا وارد بحث می شود آنگاه از بررسى مجموع آنها نظریه قرآن استخراج گردد و همچنین به خاطر گستردگى بحث ما از آن هم صرف نظر کرده تنها به توضیح آن نوع آیات که مى گوید: هر کسى را بخواهیم هدایت مى کنیم، مى پردازیم استدلال با آن نوع آیات بر جبرى گرى، غفلت از هدف آنها می باشد و همچنین علت آن هم خلط میـان دو نوع هدایت الهى می باشد که یکى همگانى اسـت و همچنین دیگرى خصوصى و همچنین بـا توضیح آن دو نوع هدایت، مفهوم آیات روشن مى گردد و همچنین جبرى خلع سلاح مى شـود.

هدایت هاى عمومى و همچنین خصوصى

خداوند فیاض که هدایت او نیز یکى از فیوض او می باشد دو نوع راهنمایى دارد، یکى عمومى و همچنین گسترده که تمام اشخاص زیر پوشش آن هم قرار مى گیرند و همچنین دیگرى خصوصى می باشد و همچنین شامل افرادى مى می شود که از هدایت عمومى بهره بگیرند، و همچنین در غیر آن صورت مشمول آن نوع فیض نمى شوند.

هدایت عمومى در دو نوع هدایت خلاصه مى گردد:

الف. هدایت عمومى تکوینى

مقصود از چنین راهنمایى آن می باشد که خداوند همه موجودات را آفرید و همچنین هر کدام را با وظایف آفرینش خود آشنا ساخت آنجا که فرمود:

(…رَبُّنَا الَّذِى أَعْطى کُلَّ شَىْء خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى) .([۱])

«پروردگار ما کسى می باشد که تمام موجودات را آفرید و همچنین آنها را راهنمـایى نمـود».

در آن هدایت کوچکترین استثنا و همچنین تبعیض نیست حتى اعمال غریزى همه جانداران و همچنین اعمال منظم هر چیزى از حیوان، معلول هدایت الهى می باشد تا چه رسد به هدایت فطرى و همچنین سایقه هاى آفرینش همه انسانها.

ب. هدایت عمومى تشریعى

در صورتی که هدایت تکوینى آن هم نوع راهنمایى می باشد که از درون برمى خیزد، مقصود از تشریعى، هدایتى می باشد که از بیرون متوجه انسان مى گردد و همچنین دست او را مى گیرد و همچنین از مراحل خطرناک عبور داده و همچنین به مقصود مى رساند و همچنین در آن نوع هدایت نیز کوچک ترین تفاوت و همچنین تبعیض نیست و همچنین وسایل آن نوع هدایت، مسائل یاد شده در زیر می باشد:

۱٫ عقل و همچنین خرد.

۲٫ رسولان و همچنین پیامبران.

۳٫ اولیاى الهى.

۴٫ کتابهاى آسمانى.

۵٫ امامان و همچنین پیشوایان.

۶٫ علما و همچنین دانشمندان و همچنین دیگر وسایل هدایت عمومى که در اختیار همگان قرار دارند و همچنین همه اشخاص مى توانند از آنها بهره بگیرند و همچنین در آن قسمت کوچکترین تبعیضى وجود ندارد.

به خاطر گسترده بودن هدایت آن تیم، خداوند «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله»و همچنین «قرآن»را هادى و همچنین راهنما معرفى کرده و همچنین صریحاً به پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله مى فرماید:

(…و همچنینَإِنَّکَ لَتَهْدِى إِلى صِراط مُسْتَقیم).([۲])

«تو به راه راستى هدایت مى کنى».

و همچنین باز در باره قرآن مى فرماید:

(إِنَّ هذا الْقُرآنَ یَهْدِى لِلَّتِى هِىَ أَقْو همچنینَمُ…).([۳])

«آن قرآن به راه درست رهبرى مى کند».

آنچه مورد بهره بری و استفاده و نیاز ضروری عدل الهى می باشد آن هم هدایت عمومى می باشد که در حق تمام اشخاص انجام مى گیرد و همچنین آن وظیفه بشر می باشد که از آزادى خود بهره گرفته و همچنین ازاین هدایت هاى همگانى بهره بری و استفاده کند و همچنین بینى شیطان و همچنین شیطان صفتان را به خاک بمالد و همچنین در آن نوع هدایت هیچ قید و همچنین شرطى وجود ندارد و همچنین مشیت الهى بر آن امر تعلق گرفته که آن نوع وسایل هدایت، در اختیار همگان قرار بگیرد.

هدایت خصوصى

آن هدایت که بایستی و حتما آن هم را عنایت خاص الهى بر گروهى از بندگان مخصوص دانست، از آن هم افرادى می باشد که از هدایت عمومى بهره گرفته، و همچنین روح وروان آنان از فروغ وسایل هدایت همگانى روشن گردیده باشد.

آن تیم به خاطر بهره گیرى از هدایت هاى عمومى، از عنایات خاص الهى اکثرا و بیشتر بهره مند شده ومشمول مددهاى غیبى، و همچنین توفیق هاى الهى،(هدایت خصوصى) مى گردند.

آن که مى گوییم: آن نوع هدایت از آن هم گروهى می باشد که از وسایل هدایت عمومى بهره مند شوند، مطلبى می باشد که قرآن آن هم را در آیات متنوع و گوناگون و مختلف به نوعى گفتن کرده می باشد و همچنین در مواردى چنین مى فرماید:

(…إِنَّ اللّهَ یُضِلُّ مَنْ یَشاءُ و همچنینَیَهْدى إِلَیْهِ مَنْ أَنابَ) .([۴])

«خداوند هر کسى را بخواهد گمراه مى کند و همچنین آن هم کس به او توجه کند، هدایت مى نماید».

در آیه دیگر مى فرماید:

(…اللّهُ یَجْتَبى إِلَیْهِ مَنْ یَشاءُ و همچنینَیَهْدِى إِلَیْهِ مَنْ یُنیبُ) .([۵])

«خداوند تبارک و تعالی هر کسى را بخواهد براى خود برمى گزیند و همچنین آن هم کسى را هدایت مى کند که به سوى او باز گردد».

مقصود از «اناب» در آیه نخست و همچنین از «ینیب» در آیه دوم که به معنى توجه مکرر به سوى خداوند تبارک و تعالی می باشد آن می باشد که آن هدایت از آن هم کسانى می باشد که به سخن خرد و همچنین دیگر راهنمایان الهى گوش فرا دهند و همچنین خود را در مسیر هدایت خاص خداوند تبارک و تعالی قرار داده وخواستار هدایت اکثرا و بیشتر و همچنین توفیق روز افزون باشند.

در صورتی که ملاک مشمول هدایت دوم بهره گیرى از هدایت نخستین می باشد همچنین ملاک اضلال خداوند تبارک و تعالی، روى گردانى انسان از آن هم هدایت می باشد چنان که مى فرماید:

(…فَلَمّا زاغُوا أَزاغَ اللّهُ قُلُوبَهُمْ و همچنینَاللّهُ لا یَهْدِى الْقَومَ الْفاسِقینَ).([۶])

«وقتى به سوى باطل متمایل شدند به سخنان پیامبران گرامى گوش فرا ندادند، خداوند قلوب آنها را نیز متمایل ساخت خداوند تبارک و تعالی تیم فاسد را هدایت نمى کند».

و همچنین در آیه دیگر مى فرماید:

(…و همچنینَیُضِلُّ اللّهُ الظّالِمینَ و همچنینَیَفْعَلُ اللّهُ ما یَشاءُ) .([۷])

«خداوند ستمگران را گمراه مى سازد و همچنین خداوند آنچه را بخواهد انجام مى دهد».

استنتاج جبر از آیات (یضل من یشاء و همچنین یهدى من یشاء) مبنى بر تصور وحدت ضلالت و همچنین هدایت می باشد یعنى: تصور شده که خداوند تنها و فقط یک نوع هدایت و همچنین ضلالت دارد،و همچنین آن هم هم از آن هم گروهى می باشد که خداوند تبارک و تعالی هدایت آنها را بخواهد در حالى که در آن مورد دو نوع هدایت می باشد که یکى عمومى و همچنین گسترده و همچنین دیگرى خصوصى و همچنین آنچه مورد بهره بری و استفاده و نیاز ضروری عدل الهى می باشد هدایت نوع نخست می باشد و همچنین نوع دوم در گرو شرایطى می باشد که مهم آن هم بهره گیرى از هدایت نخست و همچنین در مسیر رحمت حق قرار گرفتن می باشد.

درست می باشد که خداوند آن نوع هدایت را در گرو مشیت خود قرار داده می باشد ولى مشیت خداوند تبارک و تعالی، بى ملاک و همچنین بى جهت نیست وملاک آن هم وجود لیاقت و همچنین شایستگى در بنده می باشد که از آن هم در آیات یاد شده به «اناب» و همچنین «ینیب» تعبیر آورده شده و همچنین تحصیل چنین ملاک بر همگان آسان می باشد.

براى آن که موضوع (هدایت دوم از آن هم کسانى می باشد که از هدایت نخست بهره گرفته باشد) روشن تر گردد، مثالى مى آوریم:

فرض کنید عده اى بر سر یک چهار راه ایستاده اند و همچنین سراغ محلى را مى گیرند شخصى آنان را به یکى از خیابانها راهنمایى مى کند گروهى از آنان مى پذیرند و همچنین در آن هم مسیر راه مى افتند، آن تیم وقتى به چهار راه دوم و همچنین سوم مى رسند باز هم راهنمایى مى شوند تا به مقصد مى رسند ولى کسانى که آن هم جا مانده اند یا در راه دیگر گام نهاده اند ومنحرف شده اند لحظه به لحظه از راه اصلى و همچنین مقصد دور مى شوند دیگر باره اى براى راهنمایى بعدى آنان باقى نمى ماند.

خداوند تبارک و تعالی نیز نخست همگان را طبق مفاد آیه هاى زیر هدایت فرموده می باشد:

(إِنّا هَدَیْناهُ السَّبیلَ…) .([۸])

(و همچنینَهَدَیْناهُ النَّجدَیْنِ) .([۹])

سپس مشیت او بر آن قرار گرفته می باشد که راه یافتگان و همچنین پویندگان راه بار دیگر با عنایات خاص و همچنین هدایت خصوصى به قله هاى منیع انسانیت برساند و همچنین به تعبیر خود قرآن:

(و همچنینَالّذینَ اهْتَدَوا زادَهُمْ هُدىً…) .([۱۰])

«آنان که هدایت را پذیرفته اند خداوند تبارک و تعالی اکثرا و بیشتر هدایت مى کند».

روى همین اصل مى بینیم قرآن در یک جا هدایت را از آثار و همچنین نتایج جهاد

و همچنین کوشش در راه خداوند تبارک و تعالی دانسته و همچنین مى فرماید:

(و همچنینَالَّذینَ جاهَدُوا فینا لَنَهْدیَنَّهُمْ سُبُلَنا…) .([۱۱])

«مجاهدان را به راه خویش هدایت مى کنیم».

و همچنین از طرف دیگر، مشیت خداوند تبارک و تعالی بر آن تعلق گرفته که بدکاران و همچنین کسانى را که خود در راههاى انحرافى گام نهاده اند و همچنین لیاقت بهرهورى از مراتب والاى هدایت را از دست داده اند، به حال خود بگذارد و همچنین هدایتشان نکند و همچنین همین امر موجب گمراهى اکثرا و بیشتر آنان خواهد شد(زیرا با هر قدمى که در بیراهه برمى دارند از راه راست اکثرا و بیشتر فاصله مى گیرند) درست می باشد که خداوند تبارک و تعالی هر که را بخواهد گمراه مى کند امّا چه کسانى را مى خواهد گمراه کند قرآن مجید به آن سؤال پاسخ مى دهد:

(…و همچنینَما یُضِلُّ بِهِ إِلاّ الْفاسِقینَ) .([۱۲])

«ولى تنها فاسقان را با آن هم گمراه مى سازد».

و همچنین در جاى دیگر مى فرماید:

(…فَلَمّا زاغُوا أَزاغَ اللّهُ قُلُوبَهُمْ…) .([۱۳])

«هنگامى که منحرف شدند، خداوند تبارک و تعالی دلهایشان را منحرف کرد».

آرى خداوند تبارک و تعالی مى توانسته بود و همچنین مى تواند همه را به راه راست هدایت کند و همچنین به پوییدن آن راه مجبور سازد چنان که مى فرماید:

(و همچنینَلَو همچنینْ شِئْنا لاتَیْنا کُلَّ نَفْس هُداها…).([۱۴])

«در صورتی که مى خواستیم تمام شهروندان و مردم شهر را هدایت مى کردیم».

امّا در آن صورت دیگر انسان، انسان نبود، بلکه یک ماشین گوشتى بود که با فشردن دکمه اى بدون آن که خود بخواهد وبداند ـ در راه مشخص کردن شده اى به کار مى افتاد. و همچنین اقتدار و قدرت تخلف از انجام اعمال غریزى را نداشت و همچنین ناچار بود متناسب با زندگى خویش، زیرا و به درستی که، زنبور کندویى بسازد یا مانند کرم ابریشم بر گرد و همچنین دور خود پیله اى ببافد یا ….

امّا اکنون انسان می باشد به مشیت خداوند تبارک و تعالی آزاد می باشد خداوند تبارک و تعالی اقتدار و قدرت انتخاب به او داده می باشد تا راه تکامل را با پاى خود برود و همچنین آن راه تا (بى نهایت) براى او باز می باشد.

پس گفتن قرآن در آن مورد همچون لحن آموزگارى می باشد که به شاگردان خویش مى گوید.

ما درسهاى مورد بهره بری و استفاده و نیاز ضروری را به تو داده ایم و همچنین اینک هر کدام از تو که خوب درس بخواند نمره خوب به او خواهیم داد و همچنین ما هر کس را بخواهیم قبول یا رد مى کنیم و همچنین هیچ مقامى نمى تواند به ما اعتراض کند و همچنین نظر ما را برگرداند و همچنین….

مى بینیم قبول نمودن و همچنین مردود ساختن شاگرد را مرتبط به خواست خود مى داند امّا با در نظر گرفتن صلاحیت و همچنین طرز کار و همچنین شایستگى خود شاگرد.([۱۵]) ( [۱۶])

——————————————————————————–

[۱] . طه/۵۰٫
[۲] . شورى/۵۲٫
[۳] . اسراء/۹٫
[۴] . رعد/۲۷٫
[۵] . شورى/۱۳٫
[۶] . صف/۵٫
[۷] . ابراهیم/۲۷٫
[۸] . انسان/۳٫
[۹] . بلد/۱۰٫
[۱۰] . محمد/۱۷٫
[۱۱] . عنکبوت/۶۹٫
[۱۲] . بقره/۲۶٫
[۱۳] . صف/۵٫
[۱۴] . سجده/۱۳٫
[۱۵] . منشور جاوید، ج۴، ص ۳۷۸ـ ۳۸۵٫
[۱۶] اندیشه های جاوید، ج ۲، ص ۶۷٫

انتخاب شفقنا از مقالات پایگاه حضرت آیت الله سبحانی

در صورتی که انسان بر سر دو راهی آزاد می باشد چرا آیات قرآن مسأله هدایت و همچنین ضلالت را به خداوند تبارک و تعالی نسبت داده می باشد؟ در تاریخ ۲۰۱۷-۱۱-۲۱ ۱۰:۳۸:۲۲ نشر یافته شده شده می باشد

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان