آثار محبّت اهل بیت (ع) در قرآن

آثار محبّت اهل بیت (ع) در قرآن

|آثار محبّت اهل بیت (ع) در قرآن از مسیح داراب|

صدای شیعه: مودّت ذی‌القربای رسول خداوند تبارک و تعالی(ص)، تداوم برنامه جذاب و جالب و خوب رسالت و همچنین رهبری آن هم پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله می باشد و همچنین به تعبیر دیگر، جهت ادامه راه پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و همچنین هدایت و همچنین رهبری او، بایستی و حتما دست به دامن ذوی‌القربی زد و همچنین از رهبری آنها استمداد جست. آن آن هم چیزی می باشد که شیعه در پیشامد جدید امامت، از آن هم جانبداری می‌کند و همچنین معتقد می باشد رشته رهبری بعد از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله نه در شکل نبوّت که در شکل امامت، جهت دائما ادامه خواهد داشت. پس در نهایت، آن مودّت و همچنین همراه آن هم، ولایت، به سود انسان و همچنین از نتایج و همچنین آثارش هدایت اوست.

مقدّمه
الدِّینُ هُو همچنینَ الْحُبُّ و همچنینَ الْحُبُّ هُو همچنینَ الدِّین‏؛۱
دین آن هم محبّت و همچنین محبّت آن هم دین می باشد
انسان موجودی کمال‌طلب می باشد. از آن‌رو در صورتی که مطلوب خود را که آن هم کمال می باشد در شیئی یا فردی یا شخصی ببیند، محبّت و همچنین علاقه به آن هم در دلش جای می‌گیرد و همچنین تلاش می‌کند که خود را شبیه او سازد.۲
در روایات، مودّت و همچنین ولایت به عنوان یک فرض الهی و همچنین ملاک قبول اعمال و همچنین عبادات می باشد
«
أَنَّ مَو همچنینَدَّةَ أَهْلِ بَيْتِی مَفْرُوضَةٌ و همچنینَاجِبَةٌ عَلَی کُلِّ مُؤْمِنٍ و همچنینَ مُؤْمِنَه؛۳
همانا مودّت اهل بیت من، بر هر مرد و همچنین زن مؤمنی واجب می باشد
شرط اوّل در ساخته یا ایجاد محبّت، معرفت و همچنین شناخت می باشد. آنکه «قرآن» تأکید بسیاری بر محبّت اهل بیت(ع) دارد، مرادش محبّت صرف نیست؛ زیرا محبّت مقدّمه و همچنین مؤخّره‌ای دارد. مقدّمه آن هم، کسب معرفت نسبت به اهل بیت(ع) و همچنین مؤخّره آن هم اطاعت و همچنین تبعیّت از ایشان می باشد. بنابراین مراد قرآن از محبّت اهل بیت(ع)، محبّتی می باشد که سرچشمه‌اش، معرفت باشد و همچنین منجر به اطاعت و همچنین تبعیت از آن هم بزرگواران می شود.

۱٫ مفهوم‌شناسی
۱-۱٫ محبّت
محبّت در لغت، مصدر میمی ثلاثی مجرّد از ریشه (ح ب ب) می باشد. حُبّ در لغت، نقیض بغض و همچنین دشمنی۴ و همچنین به معنای وداد و همچنین محبّت می است و خواهد بود.۵ مَحبّت نیز به معنای دوست داشتن، دوستی دوست‌داری،۶ مهر، مودّت و همچنین عشق۷ آمده می باشد.
در اصطلاح، محبّت از خاصیت موجود حیّ و همچنین مدرک، یعنی انسان می باشد که بعد از شناخت و همچنین ادراک تصوّر می‌می شود. پس هر آن هم چیزی که در ادراکش لذّتی باشد، نزد مدرک محبوب می باشد و همچنین به آن هم میل و همچنین رغبت دارد. بنابراین حبّ، عبارتی می باشد از میل طبع به شیئی که در ادراکش لذّت می باشد که در صورتی که آن میل تقویت می شود و همچنین به نهایت برسد، عشق نامیده می‌می شود.۸
در قرآن کریم، از واژه حبّ، ۲۸ مشتق استعمال که تنها و فقط در یک مورد از لفظ محبّت بهره بری و استفاده شده می باشد و همچنین روی هم‌رفته، هفت وجه معنایی جهت آن هم ذکر کرده‌اند.۹
محبّت به معنای اطاعت و همچنین آن هم محبّت مؤمنان نسبت به خداست. به عنوان نمونه:
«
قُلْ إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللهَ فَاتَّبِعُونی يُحْبِبْکُمُ اللهُ و همچنینَ يَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ و همچنینَ اللهُ غَفُورٌ رَحیم؛۱۰
بگو: «در صورتی که خداوند تبارک و تعالی را دوست دارید، از من پیروی کنید تا خداوند تبارک و تعالی دوستتان بدارد و همچنین گناهان تو را بر تو ببخشاید و همچنین خداوند آمرزنده مهربان می باشد
محبّت به معنی رضا و همچنین خشنودی پروردگار و همچنین آن هم محبّت خداوند تبارک و تعالی نسبت به مؤمنان می باشد:
«
إِنَّ اللهَ يُحِبُّ التَّو همچنینَّابینَ و همچنینَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرین؛۱۱
همانا خداوند توبه‌کنندگان را دوست دارد و همچنین پاکیزگان را
محبّت به معنی اعجاب و همچنین به شگفتی واداشتن:
«
لاتَحْسَبَنَّ الَّذینَ يَفْرَحُونَ بِما أَتَو همچنینْا و همچنینَ يُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِما لَمْ يَفْعَلُوا؛۱۲
البتّه گمان مبر افرادی که بدانچه کرده‏اند، شادمانی می‏کنند و همچنین دوست دارند به آنچه نکرده‏اند، مورد ستایش قرار گیرند
محبّت به معنای جذّابیت:
«
و همچنینَ أَلْقَيْتُ عَلَيْکَ مَحَبَّةً مِنِّی و همچنینَ لِتُصْنَعَ عَلی‏ عَيْنی‏؛۱۳
و همچنین مهری از خودم بر تو افکندم تا زیر نظر من پرورش یابی‏
محبّت مال:
«
فَقالَ إِنِّی أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِکْرِ رَبِّی حَتَّی تَوارَتْ بِالْحِجاب‏؛۱۴
[سلیمان‏] گفت: به راستی من دوستی و همچنین توجّه به اسبان را بر یاد پروردگارم مقدّم داشتم تا آنکه [اوّل وقت نماز گذشت و همچنین خورشید] در پرده نهان شد
محبّت شهوات و همچنین لذّات:
«
و همچنینَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی‏ حُبِّهِ مِسْکیناً و همچنینَ يَتیماً و همچنینَ أَسیرا؛ ۱۵
و همچنین به [پاس‏] دوستیِ [خداوند تبارک و تعالی]، بینوا و همچنین یتیم و همچنین اسیر را خوراک می‏دادند
محبّت در معنای اراده:
«
فیهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا …؛۱۶
و همچنین در آن هم، مردانی‏اند که دوست دارند خود را پاک سازند

۱-۲٫ اهل بیت(ع)
اهل در لغت، معانی متعدّدی دارد؛ شامل خاندان، شهروندان و مردم شهر، زن، سزاوار، نجیب و همچنین اصیل، امّت هر پیغمبر، ساکن،۱۷ اهل منزل و خانه، ۱۸ اقارب و همچنین عشیره.۱۹
بیت نیز در معانی اتاق، منزل و خانه،۲۰ مسکن، منزل، دار و همچنین مکان سُکنا ۲۱ استعمال شده می باشد.
اهل بیت، به معنی ساکنین منزل و خانه،۲۲ کسان منزل و خانه، شهروندان و مردم شهر منزل و خانه، قریب یا خویشان از اقارب باشند یا از اباعد.۲۳
در اصطلاح، مقصود از اهل بیت(ع)، هر مرد و همچنین اشخاص قبیله، اقربا، همسران، فرزندان و همچنین همه افرادی خواهند بود که در نسب، دین، مسکن، شهرستان و همچنین وطن با او شریکند.۲۴ اهل بیت هر کس، خاندان و همچنین عائله و همچنین همه افرادی خواهند بود که در منزل و خانه او به سر می‌برند.۲۵
ترکیب اهل بیت، دو بار در قرآن آمده می باشد:
«
رحمت خداوند تبارک و تعالی و همچنین برکاتش بر تو، اهل بیت باد.»26
که در مورد ابراهیم خلیل(ع) می باشد.
«
همانا خداوند اراده فرموده می باشد که از تو اهل بیت، پلیدی را دور کند و همچنین تو را پاک و همچنین مطهّر گرداند.»27
محدّثان و همچنین فقهای امامیه و همچنین بعضی علمای اهل سنّت، اهل بیت یادشده در «آیه تطهیر» را منحصراً در خمسه طیّبه(ع) می‌دانند و همچنین سایر اولاد، ازواج، اقارب و همچنین خویشان پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) را شامل نمی‌دانند. مستند ایشان احادیث صحیح و همچنین معتبری می باشد که از صحابه روایت شده و همچنین در صحاح و همچنین مسانید شیعه و همچنین سنّی ثبت می است و خواهد بود.۲۸
کلمه اهل بیت، در عرف قرآن، اسم خاص می باشد که هرجا ذکر می شود، منظور از آن هم، پنج تن خواهند بود؛ یعنی رسول خداوند تبارک و تعالی، علی، فاطمه، حسن و همچنین حسین(ع) و همچنین بر هیچ‌کس دیگر اطلاق نمی‌می شود؛ هرچند که از اقربا و همچنین خویشان آن هم  حضرت باشند. البتّه آن معنا، معنایی می باشد که قرآن کریم لفظ یادشده را به آن هم اختصاص داده وگرنه به حسب عرف عام، اهل بیت بر خویشاوندان نیز اطلاق می‌می شود.۲۹

۲٫آثار محبّت به اهل بیت(ع)
۲-۱٫ آثار دنیوی
۲-۱-۱٫ سوار شدن بر «کشتی نجات و همچنین مرکب خیر» در دنیا
«تا آنگاه که فرمان ما دررسید و همچنین تنور فوران کرد، فرمودیم: «در آن هم [کشتی‏] از هر حیوانی یک جفت، با کسانت، مگر کسی که قبلاً در مورد او سخن رفته می باشد و همچنین افرادی که ایمان آورده‏اند، حمل کن.» و همچنین با او جز [عدّه‏] اندکی ایمان نیاورده بودند.
و همچنین [نوح‏] گفت: «در آن هم سوار شوید. به نام خداست روان‏شدنش و همچنین لنگرانداختنش. بی‌گمان پروردگار من آمرزنده مهربان می باشد.»30
روایاتی از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله اکرم(ص) در کتب شیعه و همچنین اهل تسنّن آمده می باشد که خاندان او، یعنی امامان اهل بیت(ع) و همچنین حاملان اسلام، به عنوان «کشتی نجات» معرفی شده‌اند. در روایتی آمده که ابوذر، دست در حلقه در منزل و خانه کعبه کرد و همچنین صدا زد:
منم ابوذر غفاری. هر کس مرا نمی‌شناسد، بشناسد. من آن هم جندب هستم. من یار پیامبرم. من با گوش خود شنیدم که می‌فرمود: «مثل اهل بیت من در آن امّت، مثل کشتی نوح می باشد در طوفان دریا؛ هرکس بر آن هم سوار می شود، نجات می‌یابد و همچنین هر کس تخلّف ورزد، غرق می‌می شود …»31
آن حدیث پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) با صراحت می‌گوید: به هنگامی که طوفان‌های فکری، عقیدتی و همچنین فرهنگی و اجتماعی در جامعه اسلامی رخ می‌دهد، تنها راه نجات، پناه بردن به آن مکتب می باشد. روشن می باشد که آن محبّ اهل بیت می باشد که با تمسّک و همچنین اطاعت از ایشان، به آن کشتی نجات‌قسمت و بخش پناه برده و همچنین در برابر همه طوفان‌های روزگار، در امان می باشد.

۲-۱-۲٫ فزونی حسنه جهت محبّ
در ابتدا، معنی حسنه را با توجّه به روایات تفسیری در توضیح دو آیه از قرآن کریم، گفتن می‌کنیم:
آیه اوّل
«
هر کس نیکی (حسنه) به میان آورد، پاداشی بهتر از آن هم خواهد داشت و همچنین آنان از هراس آن هم روز ایمنند.»32
در آنکه منظور از «حسنه» چیست، مفسّران تعبیرات گوناگونی دارند که بعضی آن هم را اشاره به ولایت امیرمؤمنان، علی و همچنین ائمّه معصومان(ع) و همچنین محبّت به ایشان می‌دانند و همچنین در روایات متعدّدی که از طرق اهل‌بیت رسیده، بر آن معنا تأکید شده می باشد؛ شامل در حدیثی از امام و پیشوا باقر(ع) آمده که یکی از یاران امام و پیشوا علی(ع)، به نام ابوعبدالله جدلی، خدمتشان آمد. ایشان فرمودند: «آیا از معنی آن سخن خداوند «هر کس نیکی آورد …» به تو خبر دهم؟» عرض کرد: آری. فدایت شوم ای امیرمؤمنان! فرمودند: «حسنه شناخت ولایت و همچنین دوستی ما اهل بیت می باشد و همچنین سیّئه نادیده گرفتن ولایت و همچنین دشمنی ما اهل بیت.»33
بنابراین یکی از معنای حسنه، طبق آن دسته از روایات، مودّت اهل بیت(ع) می باشد.
آیه دوم:
«
آن آن هم [پاداشی‏] می باشد که خداوند تبارک و تعالی بندگان خود را که ایمان آورده و همچنین کارهای شایسته کرده‏اند [بدان‏] مژده داده می باشد. بگو: «به ازای آن هم [رسالت‏] پاداشی از تو خواستار نیستم، مگر دوستی در مورد خویشاوندان.» و همچنین هر کس نیکی به جای آورد [و همچنین طاعتی اندوزد]، جهت او در ثواب آن هم خواهیم افزود. قطعاً خداوند تبارک و تعالی آمرزنده و همچنین قدرشناس می باشد.»34
در بعضی از تفاسیر آمده می باشد که منظور از اقتراف حسنه در آیه شریفه «و همچنینَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فیها حُسْناً؛ هرکس حسنه‌ای را کسب کند، ما بر حسن آن هم می‌افزاییم.» مودّت آل‌محمّد(ص) می است و خواهد بود.۳۵ نیز از امام و پیشوا علیّ‌بن حسین(ع) نقل شده می باشد که هنگام و زمانی که امیرمؤمنان علی(ع) به شهادت رسیدند، حسن‌بن علی(ع) در میان شهروندان و مردم شهر خطبه خواندند که بخشی از آن هم آن بود:
«
من از خاندانی هستم که خداوند مودّت آنها را بر هر مسلمانی واجب کرده می باشد و همچنین به پیامبرش فرموده: «قل لا اسئلکم …» منظور خداوند از اکتساب حسنه، مودّت ما اهل بیت(ع) می باشد.»36
با توجّه به آن دو آیه، حسنه، مودّت اهل بیت(ع) می باشد و همچنین جهت محبّ اهل بیت، فزونی حسنه نیز به عنوان پاداشی دیگر مطرح می باشد. آیه اوّل اشاره دارد که هرکس حسنه بیاورد، «از آن هم به او خیری می‌رسد». پس جهت او بهتر از آنچه که آورده، می‌باشد و همچنین در آیه دوم می‌فرماید، هر کس حسنه‌ای کسب کند، «در نزد ما افزون می‌گردد.» بنابراین می‌قدرت پس نتیجه آن می شود که گرفت خود محبّت و همچنین مودّت اهل بیت(ع) موجب برکات می باشد.

۲-۱-۳٫ اکمال دین
«امروز دین تو را کامل و همچنین نعمتم را بر تو تمام کردم و همچنین راضی شدم که دینتان اسلام باشد.»37
موضوع مورد بحث در آیه شریفه، تحقّق امری می باشد که کفّار را از صدمه به دین و همچنین متدیّنان مأیوس کرده و همچنین عامل ترس و همچنین واهمه از کفّار را منتفی نموده می باشد. امری که مایه کامل شدن دین و همچنین تمامیّت نعمت الهی بر مسلمانان گشته و همچنین رضایت الهی نسبت به حصول اسلام، به عنوان دین الهی را فراهم کرده می باشد، مشخص کردن رهبری بعد از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) می‌باشد. روایات بسیاری در توضیح آیه شریفه وجود دارد که آن هم را مرتبط به جریان غدیر و همچنین پیشامد جدید امامت می‌داند. از سوی دیگر، آن نقطه نیز قابل توجّه می باشد که بعضی دیگر از روایاتی که در توضیح آیه شریفه آمده، به وضوح، کمال دین را محبّت به اهل بیت(ع) می‌داند. به عنوان نمونه، رسول خداوند تبارک و تعالی(ص) فرمودند: «و همچنین محبّت اهل بیت من و همچنین ذریّه من، به کمال رسیدن دین می باشد» آنگاه آیه پیش‌گفته را تلاوت فرمودند.۳۸

۲-۱-۴٫ هدایت شدن
در آیاتی که از اجر و همچنین مزد رسالت پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) سخن می‌گوید، سه تعبیر متنوع و گوناگون و مختلف دیده می‌می شود:
۱٫
تعبیری که در «آیه ۴۷ سوره سبأ» آمده، آن می باشد که: «بگو از تو چیزی از اجر و همچنین مزد نمی‌خواهم و همچنین اجر من با خداوند می باشد و همچنین او بر همه چیز گواه می باشد
۲٫
تعبیری که در «آیه ۵۷ فرقان» آمده می باشد  و همچنین می‌فرماید: «بگو من از تو اجری نمی‌خواهم، جز آنکه راهی به سوی پروردگارتان پیش گیرید
۳٫
تعبیری که در «آیه ۲۳ سوره شورا» آمده می باشد
«
بگو من از تو اجری نمی‌خواهم، جز آنکه  به نزدیکانم مودّت ورزید. هر کس نیکی به جای آورد [و همچنین طاعتی اندوزد]، جهت او در ثواب آن هم خواهیم افزود. قطعاً خداوند تبارک و تعالی آمرزنده و همچنین قدرشناس می باشد
جهت جمع آن تعابیر، ابتدا به بررسی کردن آیات اوّل و همچنین دوم می‌پردازیم:
آیه اوّل: در روایتی که در توضیح آیه اوّل در تفسیر «نورالثّقلین» آمده، درخواست اجر را به هدایت و همچنین نجات انسان ختم دانسته، همچنین و علاوه بر آنکه مودّت اهل بیت(ع) را سبب آن هدایت می‌داند. از امام و پیشوا باقر(ع) در مورد آن قول خداوند روایت شده می باشد:
«
هر کس ولایت اوصیای خاندان پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) را قبول کند و همچنین از راه و همچنین روش و همچنین راهنمایی‌هایشان پیروی کند، آن امر بر ولایت‌پذیری او می‌افزاید؛ به گونه‌ای که گویی ولایت پیامبران پیشین و همچنین اوّلین مؤمنان را از زمان خودش تا حضرت آدم(ع) پذیرفته می باشد. آن مصداق آیه زیر می باشد که پروردگار می‌فرماید: «مَنْ جٰاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْهٰا؛ هر کس نیکی به میان آورد، پاداشی بهتر از آن هم خواهد داشت.» یعنی هرکس کار نیکی انجام دهد، خداوند او را وارد بهشت می‌نماید. همچنین می‌فرماید: «مٰا سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُو همچنینَ لَکُمْ؛ هر مزدی که از تو خواستم، جهت تو باشد.» یعنی تنها پاداشی نیز که از تو خواسته‌ام، جهت خودتان می باشد. تو به وسیله آن هم هدایت می‌شوید و همچنین در روز قیامت از عذاب رهایی می‌یابید.»39
آیه دوم: تعبیری که در آیه دوم آمده می باشد که تنها اجر و همچنین پاداش پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص)، هدایت شهروندان و مردم شهر می باشد، آن هم هم از روی اراده و همچنین اختیار، نه اکراه و همچنین اجبار، تعبیر جالبی می باشد که نهایت لطف و همچنین محبّت پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) را نسبت به پیروانش روشن می‌سازد؛ زیرا اجر و همچنین مزد خود را سعادت و همچنین خوشبختی آنان می‌شمرد (بنابراین استثنا در آیه فوق، «استثنای متصّل» می باشد؛ هر چند در بدو نظر، منقطع جلوه می‌کند.)
از جمع آن دو آیه، به آن پس نتیجه آن می شود که می‌رسیم که اجر و همچنین مزد رسالت پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص)، هدایت انسان می باشد. پس می‌قدرت از آن دو قرینه، جهت آیه سوم بهره بری و استفاده نموده و همچنین آن‌چنین گفت که: در صورتی که در مورد پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله اسلام(ص) اجر رسالت، مودّت ذی‌القربی شمرده شده می باشد، آن مودّت از یک سو، به سود خود مؤمنان می باشد، نه به سود پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) و همچنین از سوی دیگر، آن محبّت وسیله‌ای می باشد جهت هدایت‌پیدا کردن و یافتن به راه خداوند تبارک و تعالی.
بنابراین مجموع آن آیات نشان می‌دهد که مودّت ذی‌القربای رسول خداوند تبارک و تعالی(ص)، تداوم برنامه جذاب و جالب و خوب رسالت و همچنین رهبری آن هم پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله می باشد و همچنین به تعبیر دیگر، جهت ادامه راه پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و همچنین هدایت و همچنین رهبری او، بایستی و حتما دست به دامن ذوی‌القربی زد و همچنین از رهبری آنها استمداد جست، آن آن هم چیزی می باشد که شیعه در پیشامد جدید امامت، از آن هم جانبداری می‌کند و همچنین معتقد می باشد رشته رهبری بعد از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله نه در شکل نبوّت که در شکل امامت، جهت دائما ادامه خواهد داشت. پس در نهایت، آن مودّت و همچنین همراه آن هم ولایت، به سود انسان می باشد و همچنین از نتایج و همچنین آثارش هدایت اوست.۴۰

۲-۱-۵٫ آرامش دل
«همانان که ایمان آوردند و همچنین دل‏هایشان به یاد خداوند تبارک و تعالی آرام می‏گیرد. آگاه باش که با یاد خداوند تبارک و تعالی دل‏ها آرام گیرد!»41
در بعضی از روایاتی که در توضیح آن آیه شریفه آمده‌اند، گفتن آن می باشد که پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) و همچنین اهل بیت(ع) او مصادیق ذکر خدایند و همچنین کسی که محبّ اهل بیت(ص) باشد از آن آرامش دل بهره‌مند می‌می شود؛ به عنوان نمونه، ابن‌مردویّه از علیّ‌بن ابی‌طالب(ع) از رسول خداوند تبارک و تعالی(ص) روایت کرده که فرمودند:
«
هنگام و زمانی که آن آیه ناز شد، حضرت فرمود: اینها افرادی‌اند که خداوند تبارک و تعالی و همچنین رسولش و همچنین اهل بیت رسولش را به راستی، نه به دروغ دوست بدارند و همچنین مؤمنان را شاهد و همچنین غایبشان را دوست بدارند، آری به یاد خداست که یکدیگر را دوست می‌دارند.»42 
بنابراین رسول خداوند تبارک و تعالی و همچنین اهل بیت طاهرش و همچنین برگزیدگان از صحابه و همچنین مؤمنان، مصادیق ذکر خدایند، زیرا و به درستی که خداوند تبارک و تعالی به وسیله ایشان به یاد می‌آید.۴۳
پس می‌قدرت گفت که یکی دیگر از آثار دنیوی که جهت محبّت به اهل بیت(ع) ذکر شده، بهره‌مندی از آرامش روح و همچنین روان می باشد.

۲-۲٫ آثار اخروی
۲-۲-۱٫ آمرزش گناهان
«و همچنین آن هم زمان که گفتیم: به آن شهرستان [بیت المقدّس‏] درآیید و همچنین از [نعمت‏های‏] آن هم، هر جا خواستید فراوان بخورید و همچنین از آن دروازه خاضعانه وارد شوید و همچنین بگویید: خدایا! گناهان ما را فرو ریز. تا خطاهای تو را ببخشاییم، و همچنین [البتّه پاداش‏] نیکوکاران را خواهیم افزود.»44
در آن آیه شریفه، دو فرمان دخول به بنی‌اسرائیل داده شده بود که دخول دوم، نظر به وارد شدن از دربی مخصوص، با حالت خشوع و همچنین کرنش داشت که در عین حال بایستی و حتما با ذکر معنایی همراه می‌شد تا موجب ریزش گناهان می شود. آن هم ذکر، زبان به طلب عفو و همچنین مغفرت بود؛ هرچند که بنی‌اسرائیل، آن دستور را که حضرت موسی(ع) ابلاغ کرده بود، به تمسخر گرفتند و همچنین در پس نتیجه آن می شود که، به عذاب الهی گرفتار شدند. «حِطِّه» از نظر لغت به معنی ریزش و همچنین پائین آوردن می باشد و همچنین در اینجا به آن معناست که: «خدایا از تو تقاضای ریزش گناهان خود را داریم.» عکرمه می‌گوید: آنان مأمور شدند که بگویند: «لا اله الّا الله» که خود آن کلمات، گناه آنان را می‌ریخت و همچنین زیرا و به درستی که همه اینها سبب ریختن گناه می باشد، تعبیر به حطّه شده می است و خواهد بود.۴۵
در صورتی که توجّهی به روایات تفسیری ذیل آن آیه داشته باشیم، درمی‌یابیم که آن باب حطّه، جهت امّت اسلام نیز امیرمؤمنان علی(ع) و همچنین اهل بیت(ع) خواهند بود. به عنوان نمونه از امام و پیشوا باقر(ع) نقل شده می باشد که فرمودند:
«
نَحْنُ بَابُ حِطَّتِکُم‏؛۴۶
ما باب رحمت و همچنین آمرزش شمائیم»
و همچنین نیز از امام و پیشوا علی(ع) نقل شده می باشد که فرمودند:
«
همانا مثل ما در آن امّت، مانند کشتی نوح و همچنین مثل باب حطّه در بنی‌اسرائیل می باشد.»47
جذاب و جالب آنکه در انتهای آیه می‌فرماید
«
سَنَزیدُ المُحسِنین» که با توجّه به آنچه در «آیه ۲۳ سوره شورا» گفته شد، مصداق حسنه، محبّت اهل بیت(ع) می باشد که خود موجب برکات و همچنین فزونی می باشد. در اینجا نیز بعد از امر به درخواست ریزش گناهان که بر طبق روایات توسط اهل بیت(ع) صورت می‌گیرد، تعبیر آمرزش گناهان و همچنین بعد از آن هم، تعبیر بسیاری و همچنین فزونی جهت محسنین را دارد.
با در نظر گرفتن مواردی که ذکر شد، می‌توانیم بگوییم با محبّت اهل بیت(ع) و همچنین تمسّک به ایشان، ما نیز از در آمرزش گناهانمان وارد شویم و همچنین مورد مغفرت و همچنین بخشش پروردگارمان قرار گیریم. پس می‌قدرت گفت، قطعاً یکی از آثار محبّت به اهل بیت(ع) آمرزش گناهان می‌باشد.
««
نَغْفِرْ لَکُمْ خَطایاکُم‏؛ 
از خطاهایتان در می‌گذریم»

۲-۲-۲٫ مردن و مرگ با عزّت و همچنین راهیابی به بهشت
«قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَو همچنینَدَّةَ فِی الْقُرْبی‏؛۴۸
بگو من از تو اجری نمی‌خواهم، جز مودّت خویشاوندانم
در کتاب‌های فریقین، یک سلسله روایاتی از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله اکرم(ص) نقل شده که در آن هم، شأن و همچنین مراتب مردن و مرگ محبّان اهل بیت(ع) را گفتن کرده می باشد و همچنین کسی که با محبّت اهل بیت از دنیا برود، به اوصاف مختلفی توصیف شده می است و خواهد بود.۴۹ به همین جهت قسمت‌هایی از آن حدیث را به ترتیب، گفتن می‌کنیم.

الف: مراتب مردن و مرگ محبّان اهل بیت(ع)
در روایتی از رسول خداوند تبارک و تعالی(ص) آمده می باشد:
«
هر کس با محبّت آل محمّد(ص) بمیرد، شهید از دنیا رفته و همچنین گناهانش بخشوده شده و همچنین با توبه و همچنین مؤمن کامل الایمان و همچنین بر سنّت و همچنین جماعت اسلام از دنیا رفته می باشد. برعکس، هر کس با بغض آل‌محمّد(ص) از دنیا برود، کافر از دنیا رفته و همچنین روز قیامت در حالی وارد عرصه محشر می‌می شود که در پیشانی او نوشته شده، مأیوس از رحمت خداوند تبارک و تعالی

ب: امان از عذاب قبر و همچنین راهیابی به بهشت
در ادامه حدیث نیز از رسول اکرم(ص) روایت شده می باشد که:
«
هرکس با محبّت آل‌محمّد(ص) از دنیا رود، فرشته مردن و مرگ او را بشارت به بهشت می‌دهد، سپس نکیر و همچنین منکر به او بشارت دهند، در قبر او دو در به سوی بهشت گشوده می‌می شود. قبر او را زیارتگاه فرشتگان رحمت قرار می‌دهند. او را با احترام به سوی بهشت می‌برند؛ آن هم‌چنان که عروس به منزل و خانه داماد و همچنین بر عکس آن هم، هر کس با عداوت آل محمّد(ص) از دنیا برود، بوی بهشت را هم حتّی استشمام نخواهد کرد
مجموع آن دو اثر مهمّ اخروی را نیز می‌قدرت در روایتی ذیل آیه شریفه «خداوند به مردان و همچنین زنان با ایمان، بهشت‏هایی را که از پای درختانش نهرها جاری می باشد، که دائما در آنند و همچنین سراهایی پاکیزه در جنّات عدن وعده داده می باشد؛ ولی رضوان خداوند تبارک و تعالی [از همه‏] برتر می باشد، آن آن هم کامیابی پهناور و بزرگ می باشد.»50 دیدن نمود. آن روایت که از رسول خداوند تبارک و تعالی(ص) نقل شده، چنین می باشد:
«
کسی که دوست دارد حیاتش همچون من و همچنین مرگش نیز مثل من بوده باشد و همچنین در بهشتی که خداوند به من وعده داده در جنّات عدن ساکن می شود، بایستی و حتما علیّ‌بن ابی‌طالب(ع) و همچنین فرزندان بعد از او را دوست دارد.»51

۲-۲-۳٫ بهره‌مندی از شفاعت
«آنها مالک شفاعت نیستند، جز آن هم کس که نزد خدای رحمان پیمانی گرفته باشد.»52
بر طبق آن آیه، تنها افرادی مالک شفاعتند که در نزد خداوند رحمان، عهد و همچنین پیمانی دارند. تنها آن دسته‌اند که مشمول شفاعت شافعان می‌شوند یا مقامشان از آن هم برتر می باشد و همچنین توانایی دارند از گنهکارانی که لایق شفاعتند، شفاعت کنند. در آنکه منظور از عهد چه می‌باشد، مفسّران بحث‌های فراوانی کرده‌اند. بعضی گفته‌اند: «عهد»، آن هم ایمان به پروردگار و همچنین اقرار به یگانگی او و همچنین تصدیق پیامبران خداوند تبارک و تعالی می باشد. بعضی دیگر گفته‌اند: «عهد» در اینجا، به معنی شهادت به وحدانیت حق و همچنین بیزاری از افرادی می باشد که در برابر خداوند تبارک و تعالی، پناهگاه و همچنین قدرتی قائلند و همچنین همچنین امید نداشتن به غیر الله.۵۳ در روایاتی نیز قبول ولایت اهل بیت(ع) به عنوان آن هم عهد ذکر شده می باشد. ابی‌بصیر از امام و پیشوا صادق(ع) روایت کرده می باشد که فرمودند:
«
از آن هم جناب، معنای آیه «آنها مالک شفاعت نیستند، جز آن هم کس که نزد خدای رحمان پیمانی گرفته باشد.» را پرسیدم. فرمود: «یعنی مگر کسی که به ولایت امیرالمؤمنین و همچنین امامان بعد از او معتقد شده باشد، آن می باشد عهد نزد خداوند تبارک و تعالی.»54
در روایتی نیز از رسول خداوند تبارک و تعالی(ص) آمده می باشد:
«
به دوستی ما چنگ زنید؛ زیرا هر کس در روز قیامت، خداوند را در حالی‌که ما را دوست داشته باشد، دیدار کند، با شفاعت ما به بهشت می‌رود.»55
بنابر روایاتی که ذکر شد، می‌قدرت چنین پس نتیجه آن می شود که گرفت که مودّت اهل بیت(ع) و همچنین قبول ولایت ایشان، شفاعت ایشان را به دنبال دارد که یکی از مهم‌ترین و همچنین حسّاس‌ترین آثار اخروی به حساب می‌آید.

۲-۲-۴٫ دوری از عذاب و همچنین حزن قیامت
«دوزخیان و همچنین بهشتیان برابر نیستند. بهشتیان آن هم رستگارانند.»56
در روایتی از امام و پیشوا رضا(ع) آمده می باشد که ایشان فرمودند: «از علیّ‌بن ابی‌طالب(ع) و همچنین ایشان از رسول خداوند تبارک و تعالی(ص) شنیدند که پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) بعد از تلاوت آن آیه فرمود:
«
هر کس که مرا اطاعت کند و همچنین تسلیم علیّ‌بن‌ ابی‌طالب(ع) می شود و همچنین ولایتش را قبول کند، اصحاب الجنّه می باشد و همچنین هر کس که ولایت او را نپذیرد و همچنین عهد شکنی کند و همچنین او را بکشد، اصحاب النّار می باشد.»57
البتّه آن یکی از مصادیق روشن آیه می باشد و همچنین از عمومیّت مفهوم آیه نمی‌کاهد؛ ولی می‌توانیم چنین پس نتیجه آن می شود که‌گیری کنیم که محبّ یا مودّت اهل بیت(ع) و همچنین اقتدا به ایشان، از عذاب روز قیامت و همچنین آتش دوزخ در امان می باشد و همچنین جایگاه ابدی‌اش بهشت برین می باشد. همچنین آیه شریفه «مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها و همچنینَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ يَو همچنینْمَئِذٍ آمِنُون‏؛۵۸ هر کس نیکی به میان آورد، پاداشی بهتر از آن هم خواهد داشت و همچنین آنان از هراس آن هم روز ایمنند.» که گفتن شد و همچنین محبّت اهل بیت(ع) یکی از مصادیق بارز حسنه بود، به صراحت می‌گوید که محبّان و همچنین عاشقان و همچنین پیروان اهل بیت(ع)، از فزع و همچنین حزن روز قیامت، ایمن خواهند بود

۲-۲-۵٫ حشر با اهل بیت(ع)
«[یاد کن‏] روزی را که هر تیمی را با پیشوایشان فرا می‏خوانیم. پس هر کس کارنامه‏اش را به دست راستش دهند، آنان کارنامه خود را می‏خوانند و همچنین  ذرّه‌ای به آنها ستم نمی‏می شود.»59
در تفسیر آن آیه در منابع اسلامی، احادیث متعدّدی وارد شده که روشنگر مفهوم آیه و همچنین هدف از امامت می باشد. به عنوان نمونه، در حدیثی که شیعه و همچنین اهل تسنّن از امام و پیشوا علیّ‌بن موسی‌الرّضا(ع) نقل کرده‌اند، چنین می‌خوانیم که آن هم امام و پیشوا از پدرانش از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) در تفسیر آن آیه نقل فرمودند:
«
در آن هم روز هر قومی همراه امام و پیشوا زمانشان و همچنین کتاب پروردگار و همچنین سنّت پیامبرشان خوانده می‌شوند»60 
و همچنین نیز از امام و پیشوا صادق(ع) روایت شده می باشد:
«
آیا تو حمد و همچنین سپاس خداوند تبارک و تعالی را به جا نمی‌آورید؟ هنگامی که روز قیامت می‌می شود، خداوند هر تیمی را با کسی که ولایت او را پذیرفته می‌خواند، ما را همراه پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله(ص) و همچنین تو را همراه ما. فکر کردن و اندیشیدن کردن و اندیشیدن می‌کنید در آن حال، تو را به کجا می‌بردند؟ به خداوند کعبه، به سوی بهشت.»61 امام و پیشوا سه بار آن جمله را تکرار کردند.
روایات تفسیری ذکر شده، آن نقطه را می‌رساند که در روز عظیم قیامت، آدمی با امام و پیشوا و همچنین ولیّ خود که در دنیا به او اقتدا کرده و همچنین او را محبوب و همچنین ولیّ خود قرار داده، محشور می‌می شود. پس محبّی که محبّت اهل بیت(ع) را در وجودش تثبیت نموده و همچنین به ولایت‌پذیری از امام و پیشوا و همچنین لیّ خود رسیده، در روز رستاخیر، پاداش آن عمل خود، حشر با محبوب خود را می‌بیند.

۲-۲-۶٫ محبّت اهل بیت، باقیات الصّالحات
«مال و همچنین فرزندان زیب و همچنین زیور زندگی دنیایند و همچنین ماندگارهای نیکو (مانند اعتقادات حقّه و همچنین فضائل نفسانی و همچنین عمل‏های نیک) در نزد پروردگار تو، از نظر پاداش بهتر و همچنین از نظر امید (به بازتاب دنیوی و همچنین اخروی آن هم) نیکوتر می باشد.»62
در آن آیه می‌بینم که مال و همچنین فرزندان را زینت زندگی آن جهان معرفی می‌کند. در مقابل به باقیات الصّالحاتی (یعنی ارزش‌های پایدار و همچنین شایسته)۶۳ اشاره می‌کند که در نزد پروردگار، از پاداشی بهتر و همچنین امیدبخش‌تر برخوردار می باشد. مصادیق گوناگونی جهت باقیات صالحات ذکر شده‌اند که یکی از آن مصادیق، دوستی اهل بیت می باشد. به عنوان نمونه، در روایتی از امام و پیشوا صادق(ع) آمده می باشد:
«
ای حصین! دوستی ما را کوچک مشمار؛ زیرا از باقیات صالحات می باشد.» عرض کرد: یابن رسول الله! من آن هم را کوچک نمی‌شمارم؛ بلکه خداوند تبارک و تعالی را بر آن هم حمد می‌کنم.
آن روایت به وضوح می‌رساند که محبّت اهل بیت(ع)، باقیات الصّالحاتی می باشد که در سرای اخروی و همچنین جایگاه ابدی آدمی، بروز و همچنین ظهور پیدا می‌کند و همچنین دستگیر او می‌باشد. همچنین و علاوه بر آن آثار اخروی، آثار فراوان غیره ای، زیرا و به درستی که استواری بر صراط، روشنایی در روز قیامت، امان روز قیامت و همچنین… نیز وجود دارد.

پی‌نوشت‌ها:
۱٫ «
بحارالانوار»، ج ۶۶، ص ۲۲.
۲٫
جوادی آملی، عبدالله، «دب فنای مقرّبان»، ج۲، ص۲۳۰.
۳٫ «
بحارالانوار»، ج ۲۲، ص ۳۱۵.
۴٫
فراهیدی، عبدالرّحمن خلیل بن احمد، «العین»، ج ۳، ص۳۱؛ ابن منظور، محمّد بن مکرم، «لسان العرب»، ج ۴، ص ۶.
۵٫
فراهیدی، آن هم.
۶٫
معین، محمّد، «فرهنگ فارسی معین»، ج۳، ص ۳۸۹۲.
۷٫
دهخدا، علی اکبر، «لغت نامه دهخدا»، ج ۴۱، ص ۵۰۴.
۸٫
غزالی، محمّد بن محمّد، «احیاء علوم الدّین»، ج۴، ص ۲۷۴.
۹٫
الحیری النیسابوری، ابوعبدالرّحمن، «وجوه القرآن»، ص ۲۰۳.
۱۰٫
سوره آل عمران، آیه ۳۱.
۱۱٫
سوره بقره، آیه ۲۲۲.
۱۲٫
سوره آل عمران، آیه ۱۸۸.
۱۳٫
سوره طه، آیه ۳۹.
۱۴٫
سوره ص، آیه ۳۲.
۱۵٫
سوره انسان، آیه ۸.
۱۶٫
سوره توبه، آیه ۱۰۸.
۱۷٫
معین، آن هم، ج ۱، ص ۴۰۹.
۱۸٫
ابن منظور، آن هم، ج ۱، ص ۱۸۵.
۱۹٫
افرام بستانی، فؤاد، «المنجد»، ص ۵۱.
۲۰٫
معین، آن هم، ج ۱، ص ۶۱۸.
۲۱٫
افرام بستانی، همانف ص ۱۳۳.
۲۲٫
فراهیدی، آن هم، ج ۴، ص ۸۹.
۲۳٫
دهخدا، آن هم.
۲۴٫
راغب اصفهانی، حسین بن محمّد، «مفردات فی غریب القرآن»، ج ۱، ص ۹۶.
۲۵٫
جوادی، احمد صدر، فانی، کارمران، خرّمشاهی، بهاء الدّن، «دایره المعارف تشیّع»، ج۲، ص ۶۰۵.
۲۶٫
سوره هود، آیه ۱۱.
۲۷٫
سوره احزاب، آیه ۳۳.
۲۸٫
جوادی، آن هم.
۲۹٫
طباطبایی، محمّد حسین، «المیزان»، ج ۱۶، ص ۳۱۲.
۳۰٫
سوره هود، آیه ۴۰-۴۱.
۳۱٫
بحارالانوار، ج ۲۲، ص ۴۰۸.
۳۲٫
سوره نمل، آیه ۸۹.
۳۳٫
عروسی حویزی، عبد علی بن جمعه، «تفسیر نورالاثقلین»، ج ۴، ص ۱۰۴.
۳۴٫
سوره شوری، آیه ۲۳.
۳۵٫
طبرسی، فضل بن حسن، «مجمع البیان»، ج ۹، ص ۴۴.
۳۶٫
بحرانی، هاشم، «البرهان فی تفسیر القرآن»، ج ۴، ص ۸۲۰.
۳۷٫
سوره مائده، آیه ۳.
۳۸٫
عروسی حویزی، آن هم، ج ۱، ص ۵۸۹.
۳۹٫
آن هم، ج ۴، ص ۳۴۲.
۴۰٫
مکارم شیرازی، «تفسیر نمونه»، ج ۱۵، ص ۱۳۸.
۴۱٫
سوره رعد، آیه ۲۸
۴۲٫
سیوطی، جلال الدین، «الدّر المنثور»، ج۴، ص۵۹.
۴۳٫
طباطبایی، آن هم، ج ۱۱، ص ۳۶۸.
۴۴٫
سوره بقره، آیه ۵۸.
۴۵٫
طبرسی، آن هم، ج ۱، ص ۲۴۷.
۴۶٫
آن هم، ص ۲۴۸.
۴۷٫
سیوطی، آن هم، ج ۱، ص ۷۲.
۴۸٫
سوره شوری، آیه ۲۳
۴۹٫
زمخشری، محمود، «کشّاف» ج ۴، ص۲۲۰-۲۲۱.
۵۰٫
سوره توبه، آیه ۷۱-۷۲.
۵۱٫
عروسی حویزی، آن هم، ج ۲، ص ۲۴۱؛ «بحارالانوار»، ج۳۱، ص۳۲۲.
۵۲٫
سوره مریم، آیه ۸۷.
۵۳٫
مکارم شیرازی، آن هم، ج ۱۳، ص ۱۳۶
۵۴٫
عروسی حویزی، آن هم، ج۳، ص ۳۶۲.
۵۵٫
بحارالانوار، ج۲۷، ص ۹۱.
۵۶٫
سوره حشر، آیه ۲۰.
۵۷٫
عروسی حویزی، آن هم، ج۵، ص ۲۹۲ و همچنین بحرانی،آن هم، ج ۵، ص ۳۴۵.
۵۸٫
سوره نمل، آیه ۸۹.
۵۹٫
سوره اسراء، آیه ۷۱.
۶۰٫
ابن شهرآشوب، محمّد بن علی، «مناقب آل ابی‌طالب»، ج۳، ص ۶۵.
۶۱٫
طبرسی، آن هم؛ طریحی، فخر الدّین، «مجمع البحرین»، ج۶، ص ۱۰.
۶۲٫
سوره کهف، آیه ۴۶.
۶۳٫
مکارم شیرازی، آن هم، ج ۱۲، ص ۴۴۶.
۶۴٫
طبرسی، آن هم، ج ۶، صص ۷۳۱-۷۳۲.
منبع: فصل‌نامه قرآنی «کوثر»، زمستان ۹۳، شماره ۵۱، صص ۳-۲۰.

انتهای پیام

آثار محبّت اهل بیت (ع) در قرآن در تاریخ نشر یافته شده شده می باشد

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان خرید فیلترشکن خرید vpn خرید vpn ارزان خرید vpn خرید vpn